Bí quyết giúp hiện tượng Bodo/Glimt quật ngã các ông lớn châu Âu

Có rất nhiều cách để đo lường khoảng cách về quy mô và danh tiếng giữa hai câu lạc bộ này, nhưng cột mốc năm 2010 là một ví dụ trực quan nhất. Khi ấy, Inter là một thế lực của bóng đá châu Âu với những ngôi sao hàng đầu trong đội hình. Tập thể ấy được dẫn dắt bởi Jose Mourinho. Họ đã đánh bại Barca hùng mạnh của Pep Guardiola và Lionel Messi ở bán kết - điều tưởng chừng là không thể với các đội bóng ở thời điểm đó.

Trong khi đó, Bodo/Glimt khi ấy gần như là một câu lạc bộ vô danh, ngụp lặn ở giải hạng dưới với nguồn ngân sách eo hẹp. Mãi đến vài năm gần đây, khi đội bóng Na Uy này bắt đầu xuất hiện ở các sân chơi hạng hai cấp châu lục, họ mới được giới mộ điệu biết tới. Thậm chí, cái tên Bodo/Glimt còn nhiều lần bị các bình luận viên đọc vấp, các tờ báo viết sai, hoặc nhầm sang tên của các địa danh du lịch khác tại Bắc Âu.

Nhưng khoảng cách tưởng chừng không thể san lấp một sớm một chiều này đã biến mất vào tối 24/12. Một trong những biểu tượng vĩ đại nhất của bóng đá châu Âu với 20 lần vô địch Serie A và ba lần xưng vương Champions League, đã bị đánh bại một cách tâm phục khẩu phục bởi "một đội bóng đến từ thị trấn nhỏ bé miền Bắc" - đúng như cách HLV trưởng của Bodo/Glimt Kjetil Knutsen miêu tả sau trận đấu.

Thậm chí, lời miêu tả đó vẫn còn khiêm tốn. Bodo nằm xa về phía bắc đến mức nó nằm ngay sát Vòng Bắc Cực, với dân số chỉ hơn 40.000 người. Toàn bộ người dân của thị trấn này có thể ngồi lọt thỏm bên trong sân vận động San Siro của Inter. Chiến tích của họ cũng không phải là câu chuyện chú lùn ăn may trước một gã khổng lồ hết thời. Inter hiện đang dẫn đầu Serie A với khoảng cách 10 điểm và đã lọt vào chung kết Champions League ở hai trong ba mùa giải gần nhất.

Các cầu thủ Bodo/Glimt ăn mừng sau khi đánh bại Inter.

Tuy nhiên, việc Bodo/Glimt đi tiếp không phải là một tai nạn hay sự cố. Đội bóng Na Uy đã nghiền nát Inter ở trận lượt đi trên sân nhà và duy trì thế trận an toàn ở trận lượt về. Bất chấp việc chỉ cầm bóng 29% và tung ra 7 cú sút so với 30 của đối thủ tại Milan, hệ thống phòng ngự của Bodo/Glimt không hề cho thấy bất kỳ dấu hiệu hoảng loạn hay sụp đổ nào.

Hành trình kỳ diệu của Bodo/Glimt tại đấu trường danh giá nhất châu Âu mùa này hệt như một bộ phim điện ảnh. Trong lần đầu lọt vào vòng đấu bảng Champions League, họ tưởng chừng phải sớm dừng bước khi xếp thứ 32 và không giành nổi một chiến thắng nào sau sáu lượt trận đầu tiên. Để lách qua khe cửa hẹp vào vòng play-off, Bodo/Glimt buộc phải đánh bại cả Man City lẫn Atletico Madrid. Họ đã làm được điều không tưởng đó, trước khi tiếp tục biến Inter thành nạn nhân mới nhất.

Đáng chú ý, Bodo/Glimt đang thi đấu tại Champions League trong giai đoạn nghỉ dưỡng sức. Giải vô địch quốc gia Na Uy đã khép lại từ tháng 11 năm ngoái. Giai đoạn nghỉ thi đấu ở giải trong nước trùng hợp với thời điểm họ hồi sinh ở châu Âu (Bodo/Glimt bất bại kể từ đó). Thực tế này đi ngược lại hoàn toàn với quan điểm chiến thuật thông thường rằng một đội bóng cần nhịp độ thi đấu thường xuyên mỗi cuối tuần để duy trì phong độ đỉnh cao.

Phương pháp tuyển trạch cầu thủ khác biệt

Thành công của Bodo/Glimt không được xây dựng từ những tỷ phú đô la hay các quỹ đầu tư khổng lồ. Sự trỗi dậy của họ dường như là thành quả của một mô hình phát triển bóng đá truyền thống, bắt nguồn từ triết lý thi đấu cường độ cao của HLV Knutsen và một chiến lược tuyển trạch sắc sảo. Thay vì vung tiền mua sao, đội bóng Na Uy tập trung tìm kiếm những cầu thủ phù hợp với hệ thống pressing rát, đồng thời sở hữu "Nhân tố X" - một phẩm chất xuất chúng duy nhất mà các đội bóng khác thường bỏ qua vì cầu thủ đó có thể còn thô ráp và thiếu hoàn thiện ở các kỹ năng khác.

Cựu trợ lý HLV Morten Kalvenes từng tiết lộ phương châm định hình nên cấu trúc nhân sự đội bóng. Bodo/Glimt luôn tự hỏi liệu mục tiêu chuyển nhượng có sở hữu một đặc điểm dị biệt (ví dụ: tốc độ đoạn ngắn bùng nổ, khả năng dứt điểm một chạm, hoặc thể lực phi thường) mà họ đang tìm kiếm hay không. Nếu có, ban huấn luyện sẽ nhẫn nại xây dựng lộ trình phát triển xoay quanh điểm mạnh đó và sắp xếp một vị trí trên sân để cầu thủ có thể che giấu đi nhược điểm, đồng thời phát huy tối đa "Nhân tố X" của mình.

Bodo/Glimt có chính sách chuyển nhượng đặc biệt khi ưu tiên các cầu thủ có tố chất riêng.

Trường hợp của tiền đạo cánh Jens Petter Hauge là minh chứng sống động cho chính sách này. Từng là một "viên ngọc thô" tỏa sáng tại Bodo, anh được gã khổng lồ AC Milan chiêu mộ vào năm 2020. Tuy nhiên, khi bị đặt vào một hệ thống không phù hợp tại Italy và sau đó là Đức, Hauge đánh mất chính mình. Năm 2024, anh quyết định trở lại "mái nhà xưa" vùng Bắc Cực để làm lại từ đầu. Chính Hauge là người tỏa sáng rực rỡ trong chiến dịch châu Âu mùa này. "Nghe có vẻ phi lý nhưng những gì chúng tôi đang làm là sự thật," Hauge chia sẻ rạng rỡ sau trận thắng Inter. "Tôi vô cùng tự hào về tập thể này. Chúng tôi cùng chung chí hướng và tin tưởng tuyệt đối vào dự án của câu lạc bộ."

Chiến lược mài ngọc thô này từng giúp Bodo/Glimt làm nên chuyện tại Europa League và Conference League, và giờ đây nó tiếp tục chứng minh sự hiệu quả ở sân chơi đẳng cấp cao nhất châu lục.

Liệu pháp tâm lý từ cựu phi công chiến đấu

Bên cạnh chiến thuật hợp lý trên sân và con mắt nhìn người chuẩn xác, sức mạnh chính của Bodo/Glimt nằm ở sự vững vàng đáng sợ về mặt tâm lý. Việc thi đấu bóng đá đỉnh cao khi sống ở một nơi có khí hậu vô cùng khắc nghiệt, thiếu thốn ánh sáng mặt trời tự nhiên đòi hỏi một tinh thần thép. Để rèn giũa điều này, họ bổ nhiệm Bjorn Mannsverk, một cựu phi công máy bay chiến đấu của quân đội, làm chuyên gia tâm lý.

Mannsverk không dạy cầu thủ cách sút bóng, ông sử dụng chính những kinh nghiệm sinh tử trên bầu trời để rèn luyện tư duy cho các cầu thủ, giúp họ kiểm soát nỗi sợ hãi khi phải đối đầu với những siêu sao nhận mức lương cao gấp hàng trăm lần mình.

Bjorn Mannsverk - HLV tâm lý của Bodo/Glim - là một cựu phi công chiến đấu.

Một trong những khái niệm quan trọng nhất ông mang đến là "Vòng tròn". Khái niệm này yêu cầu các cầu thủ phải lập tức tụ tập lại thành một vòng tròn ngay sau khi để thủng lưới nhằm thảo luận nhanh về những gì vừa sai sót.

Phương pháp này được đúc kết từ quy tắc an toàn bay của không quân. Theo Mannsverk, khi có sự cố, phi công phải ngay lập tức đối mặt và trung thực về sai lầm. Mục đích không phải để đổ lỗi cho cá nhân, mà để toàn đội hiểu và học hỏi từ nó. Trong buồng lái, bạn có thể mắc sai lầm và sống sót, nhưng nếu lặp lại sai lầm đó ở tình huống tiếp theo, bạn sẽ bỏ mạng. Việc chia sẻ lỗi lầm giúp các cầu thủ rũ bỏ sự sợ hãi và lấy lại sự tập trung cao độ ngay lập tức.

Một yếu tố then chốt khác làm nên thành công của Bodo/Glim là lòng trung thành tuyệt đối của "kiến trúc sư trưởng" Kjetil Knutsen. Nhờ những chiến công vang dội tại Cup châu Âu những năm qua, chiến lược gia này từng nhận được vô số lời đề nghị hấp dẫn kèm mức đãi ngộ khổng lồ từ các đội bóng tại giải Ngoại hạng Anh hay Hà Lan (như Ajax). Tuy nhiên, ông vẫn kiên định ở lại thị trấn băng giá này để kiên nhẫn bồi đắp triết lý bóng đá của riêng mình, biến một đội bóng nhỏ bé thành một cỗ máy pressing không biết sợ hãi.

Chiến thắng trước Inter hoàn toàn có thể được xem là một trong những cơn địa chấn lớn nhất lịch sử vòng đấu loại trực tiếp Champions League. Trong quá khứ, Dynamo Kyiv từng hạ Real Madrid năm 1999, Deportivo La Coruna ngược dòng trước Milan mùa 2003-2004, hay Monaco loại Man City mùa 2016-2017. Tuy nhiên, tất cả những đội bóng đó đều sở hữu những siêu sao tầm cỡ thế giới hoặc có vị thế quốc nội hùng mạnh. Câu chuyện của Bodo/Glimt hoàn toàn khác biệt.

Hãng thống kê Opta chỉ ra Bodo/Glimt là đội bóng đầu tiên nằm ngoài năm giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu (Anh, Tây Ban Nha, Đức, Italy, Pháp) giành chiến thắng bốn trận liên tiếp trước các đại diện thuộc nhóm này tại cúp C1 kể từ năm 1972. Đội bóng gần nhất làm được điều đó 54 năm trước là Ajax, tập thể sau đó đã lên ngôi vô địch.

Đây cũng không phải lần đầu tiên Bodo/Glimt khiến một gã khổng lồ Italy bẽ mặt. Năm 2021, họ từng vùi dập AS Roma của HLV Jose Mourinho với tỷ số 6-1 tại Conference League. Đối thủ tiếp theo của họ ở tứ kết sẽ là Sporting hoặc Man City. Với những gì đã thể hiện, việc đội bóng đến từ khu vực giáp Bắc Cực tiếp tục viết nên một câu chuyện cổ tích mới là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Xem thêm:

• Cách Liverpool giải bài toán chống bóng chết dưới thời Arne Slot
• Nico O'Reilly: Hiện tượng lạ trong cuộc đại tu của Man City
• Man Utd giải quyết bài toán bế tắc trước Everton bằng 'bài tẩy' Sesko