Hàng loạt cầu thủ bị vắt kiệt sức trước World Cup 2026

Declan Rice đang trải qua một mùa giải liên tục bị vắt kiệt thể lực trong màu áo Arsenal. Thất bại trước Man City tại chung kết League Cup hơn một tuần trước tước đi cơ hội giành danh hiệu đầu tiên, nhưng tiền vệ người Anh và các đồng đội vẫn đang phải gồng mình chiến đấu trên ba mặt trận khác. Tham vọng của Rice là thi đấu cho CLB đến tận trận chung kết Champions League vào ngày 30/5. Tuy nhiên, giống như nhiều ngôi sao khác, bóng ma quá tải đang ám ảnh anh trước thềm chiến dịch World Cup cùng "Tam Sư".

Trận chung kết League Cup vừa qua đánh dấu lần ra sân thứ 50 ( 44 lần đá chính) của Rice trong mùa giải này ở cả cấp độ CLB lẫn ĐTQG. Tính từ nay đến khi World Cup khởi tranh, anh có nguy cơ phải cày ải thêm 18 trận nữa (15 cho Arsenal và 3 cho tuyển Anh). Đồng nghĩa với việc khi hành trình World Cup của "Tam Sư" khép lại, Rice có thể chạm mốc 70 trận.

Đây không phải câu chuyện của riêng cá nhân Rice. Virgil van Dijk của Liverpool vừa cán mốc 50 trận trong chiến thắng hủy diệt trước Galatasaray tuần trước, thành tích mà Sandro Tonali của Newcastle thậm chí đã đạt được từ đầu tháng Ba. Hàng loạt cầu thủ khác tại Ngoại hạng Anh như Martin Zubimendi, Erling Haaland, Bernardo Silva hay Malick Thiaw cũng đang tiệm cận con số này.

Rice là một trong những cầu thủ phải thi đấu nhiều nhất ở châu Âu mùa này.

Lịch thi đấu ngày càng dày đặc

Thực trạng này đang lan rộng, khắp các giải đấu hàng đầu châu Âu trước thềm kỳ World Cup mùa hè đầu tiên kể từ năm 2018. Số lượng trận đấu gia tăng với tốc độ chóng mặt. Yêu cầu chuyên môn ngày càng khắt khe, dẫn đến một dự báo là kỳ World Cup tới sẽ vắt kiệt thể lực của các cầu thủ hơn bất kỳ giải đấu mùa hè nào trước đây. Nó không chỉ diễn ra dưới thời tiết mùa hè khắc nghiệt của Bắc Mỹ, mà còn kéo dài tới 5 tuần rưỡi do việc bổ sung thêm một vòng đấu loại trực tiếp.

Đáng sợ hơn, World Cup 2026 diễn ra chỉ vài tháng sau Cup bóng đá châu Phi (AFCON), một năm sau phiên bản mở rộng của FIFA Club World Cup, và hai năm kể từ kỳ Euro cùng Copa America 2024. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử bóng đá nam, các cầu thủ phải đối mặt với một chuỗi giải đấu liên hoàn không có điểm dừng. Hiệp hội Cầu thủ Chuyên nghiệp (FIFPro) đã liên tục lên tiếng cảnh báo về những hệ lụy khi các ngôi sao đặt chân đến Mỹ, Canada và Mexico vào tháng Sáu với tình trạng thể lực bị bào mòn.

Maheta Molango, Giám đốc điều hành của Hiệp hội Cầu thủ Chuyên nghiệp Anh (PFA), chia sẻ với The Athletic: "Lịch sử cho thấy chúng ta thường chỉ nhìn nhận lịch thi đấu theo lăng kính của từng giải đấu riêng biệt. Đứng độc lập, chúng có vẻ hợp lý. Nhưng khi ghép tất cả lại, bạn sẽ thấy vấn đề. Sự bất cập hiện tại không chỉ nằm ở việc bảo vệ cầu thủ – những người vẫn thường bị miệt thị là 'bọn lắm tiền' – mà còn là việc chất lượng của các trận đấu cũng suy giảm. Điều này dẫn tới một sự nhân rộng mô hình thiếu bền vững".

HLV Liam Rosenior của Chelsea là một trong những người thấm thía nhất sự bất cập này. Chức vô địch Club World Cup phiên bản 32 đội đầu tiên vào mùa hè năm ngoái mang lại danh tiếng cho người tiền nhiệm Enzo Maresca, nhưng chính giải đấu quy tụ những CLB lớn như Real Madrid, PSG, Man City và Bayern Munich đó lại là nguyên nhân gốc rễ khiến Chelsea thi đấu với phong độ bất ổn ở Ngoại hạng Anh mùa này.

Báo cáo thường niên của FIFPro chỉ ra rằng Chelsea chỉ có vỏn vẹn 13 ngày chuẩn bị trước khi Ngoại hạng Anh khởi tranh vào tháng Tám. Với PSG, con số này chỉ là 7 ngày. Sau thất bại trước PSG tại vòng 16 đội Champions League, Rosenior chua xót thừa nhận: "Các học trò của tôi đã phải cày ải hơn 100 trận trong 18 tháng qua mà không có một kỳ nghỉ đúng nghĩa. Đây không phải lời bào chữa, mà là hệ lụy từ thành công tại Club World Cup. Nếu tôi không quản lý sát sao số phút thi đấu của họ, số ca chấn thương sẽ tăng vọt".

Tính từ đầu mùa giải 2024-25, Chelsea đã chơi tổng cộng 113 trận chính thức. Real Madrid thậm chí cán mốc 114 trận và có khả năng đá thêm 14 trận nữa trước khi World Cup bắt đầu.

Tuy nhiên, đổ mọi tội lỗi lên đầu Club World Cup là không công bằng. Giải đấu hàng đầu nước Anh vẫn duy trì mô hình 20 đội thay vì thu gọn xuống 18, đồng thời kiên quyết giữ nguyên hai giải đấu Cup (FA Cup và League Cup). Tháng Hai năm ngoái, HLV Mikel Arteta từng gọi việc liên tục ép cầu thủ phải đáp ứng tải trọng thi đấu có thể gây ra "một tai nạn chực chờ bùng nổ".

Thể thức mới của Champions League cũng đòi hỏi các đội phải đá thêm hai trận vòng bảng. Dù có thể giảm bớt nếu tránh được vòng play-off, những ông lớn như Real Madrid, Atletico Madrid hay PSG vẫn phải thi đấu tới 17 trận nếu muốn tiến tới trận chung kết mùa này – tương đương với một nửa lịch trình tại giải quốc nội. Trùng hợp thay, cả ba đội bóng kể trên đều đã phải hành xác tại Mỹ trong khuôn khổ Club World Cup mùa hè năm ngoái.

Chức vô địch FIFA Club World Cup bị xem là nguyên nhân khiến Chelsea sa sút thể lực mùa này.

Khi giới hạn của con người liên tục bị chạm tới

Steve Barrett, Phó Chủ tịch phụ trách mảng hiệu suất thể thao tại Playermaker, nhận định: "Lịch thi đấu ngày càng dày lên đối với các siêu sao. Thành công càng lớn, họ càng phải mang cơ thể ra đánh cược. Đây là lần đầu tiên các nam cầu thủ bị ép phải thi đấu các giải đấu lớn mùa hè liên tục từ năm này qua năm khác".

Trường hợp của Julian Alvarez là ví dụ rõ ràng nhất cho sự bóc lột sức lao động này. Tiền đạo của Atletico Madrid và tuyển Argentina đã góp mặt ở cả World Cup, Copa America, Olympic và Club World Cup chỉ trong vòng 4 năm qua. Kể từ khi bắt đầu mùa giải mới cùng River Plate vào tháng 2/2022, anh đã tích lũy 274 lần ra sân. Trong suốt khoảng thời gian đó, Alvarez chỉ có đúng một kỳ nghỉ trọn vẹn vào mùa hè năm 2023, sau khi vừa trải qua một "mùa giải" kéo dài tới 16 tháng.

"Con người không phải là máy móc," Molango nhấn mạnh. "Sẽ đến lúc họ gục ngã trước lịch thi đấu mất kiểm soát này. Nhìn vào những ca chấn thương của thần đồng Lamine Yamal, bạn sẽ thấy xót xa. Những ngôi sao như Cole Palmer hay Jude Bellingham đã trải qua ba mùa hè liên tiếp không có ngày nghỉ. Declan Rice thì đối diện với nguy cơ cày ải gần 70 trận trước khi đá World Cup. Thế nhưng, chính họ lại là những người hứng búa rìu dư luận khi phong độ sa sút. Đó là sự bất công".

Dữ liệu đánh giá tác động của Club World Cup hiện vẫn chưa đồng nhất. Báo cáo từ đơn vị bảo hiểm Howdens cho rằng tác động từ giải đấu mùa hè năm ngoái là "không đáng kể", thậm chí số ca chấn thương trong giai đoạn đầu mùa 2025-26 còn giảm nhẹ so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, thống kê này hoàn toàn bỏ qua giai đoạn khốc liệt nhất ở nửa cuối mùa giải hiện tại.

Kỳ World Cup sắp tới sẽ thiết lập một kỷ lục buồn về khoảng thời gian chuẩn bị ngắn ngủi nhất lịch sử. Trận chung kết Champions League tại Budapest diễn ra vào ngày 30/5, trong khi trận khai mạc World Cup giữa Mexico và Nam Phi lăn bóng vào ngày 11/6. Nghĩa là các cầu thủ góp mặt ở trận cầu đỉnh cao nhất châu Âu chỉ có vỏn vẹn 12 ngày để nghỉ ngơi, di chuyển và thích nghi. Ở các kỳ World Cup 2018 và 2014, khoảng cách này là 19 ngày. Thậm chí, ngay cả Ngoại hạng Anh cũng kết thúc vào ngày 24/5, đồng nghĩa với việc các cầu thủ có tối đa 19 ngày nghỉ. Để so sánh, trước thềm World Cup Italia 1990, con số này là 34 ngày.

World Cup 2026 rất có thể sẽ chứng kiến những bước chạy trong mỏi mệt của các ngôi sao.

Tuy nhiên, cựu chuyên gia vật lý trị liệu của Liverpool, Andy Renshaw, vẫn giữ cái nhìn lạc quan: "Sự phát triển của khoa học thể thao giúp các CLB quản lý rủi ro tốt hơn. Mọi thông số vận động đều được đo lường chi tiết. Nếu hệ thống y tế và huấn luyện phối hợp tốt, tình trạng quá tải vẫn có thể được kiểm soát".

Việc có tới 48 đội tham dự khiến World Cup 2026 kéo dài tới 38 ngày. Ngoại hạng Anh đã phải lùi ngày khai mạc mùa giải tiếp theo sang tận cuối tháng 8/2026, dẫn đến việc mùa giải 2026-27 sẽ kéo sang tận ngày 30/5. Hệ lụy kéo theo là trận chung kết Champions League năm 2027 tại Madrid sẽ phải tổ chức vào một thời điểm muộn đến phi lý: ngày 5/6.

Trước những biến số khó lường về mặt thể lực, HLV Thomas Tuchel của tuyển Anh đã thể hiện sự nhạy bén khi công bố danh sách 35 cầu thủ cho đợt tập trung giao hữu. Những trụ cột như Declan Rice được phép nghỉ ngơi ở trận gặp Uruguay và chỉ ra sân trong cuộc đối đầu với Nhật Bản.

FIFPro từ lâu đã đấu tranh để thay đổi Lịch thi đấu Quốc tế của FIFA, thậm chí khởi kiện tổ chức này vào năm 2024. Một kỳ nghỉ hè bắt buộc kéo dài 4 tuần là yêu sách hàng đầu của họ. Nhưng đối mặt với sức mạnh của FIFA – tổ chức luôn biện minh rằng các giải đấu của họ chỉ chiếm 1-2% tổng số trận của cầu thủ nhưng mang lại nguồn thu khổng lồ – tiếng nói của các tổ chức công đoàn dường như vẫn quá yếu ớt.

World Cup 2026 không chỉ là một ngày hội bóng đá, mà còn là một bài kiểm tra khốc liệt về giới hạn sinh học của con người. Dưới cái nóng thiêu đốt của mùa hè Bắc Mỹ (nơi nhiệt độ tại Club World Cup năm ngoái từng chạm mốc 36 độ C), viễn cảnh các siêu sao gục ngã vì kiệt sức là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Như lời kết cay đắng của Molango: "Mọi người tung hô World Cup, nhưng lại phớt lờ việc nhiều cầu thủ đã phải vắt kiệt sức suốt ba mùa hè liên tiếp. Đó là một tội ác trong bóng đá".

Xem thêm

• Gavi và cuộc chạy đua với thời gian để dự World Cup 2026
• Hai bộ mặt trái ngược của Florian Wirtz tại tuyển Đức và Liverpool
• Từ bỏ bóng đá tổng lực, tuyển Hà Lan đặt cược tham vọng World Cup vào bóng chết