Interpol được đề nghị bắt Jean-Guy Mayolas ở Congo-Brazzaville

Giữa nghi án rút hàng triệu USD từ quỹ FIFA và tiền chống dịch, câu hỏi lớn là ông đang ở đâu và lệnh truy nã này thực sự tiến tới đâu?

Bản án hình sự và lệnh truy nã Interpol

Ngày 10/3/2026, tòa án Congo tuyên tù chung thân vắng mặt đối với Jean-Guy Blaise Mayolas về rửa tiền và làm giả tài liệu. Bản án không chỉ áp dụng với cựu chủ tịch FECOFOOT: Lionel Mayolas cũng nhận mức án tương tự trong lúc vắng mặt, còn Thư ký tổng cục Badji Mombo Wantete và Thủ quỹ Raoul Kanda bị tuyên 5 năm tù trong cùng hồ sơ. Về mặt pháp lý, việc tòa vẫn ra phán quyết khi bị cáo vắng mặt cho thấy cơ quan tố tụng vẫn tiếp tục xét xử dù bị cáo không có mặt, nghĩa là trách nhiệm hình sự đã được xác lập bằng phán quyết của tòa chứ không còn dừng ở giai đoạn điều tra hay truy tố.

        Tòa án Congo tuyên tù chung thân vắng mặt đối với Jean-Guy Blaise Mayolas về rửa tiền và làm giả tài liệu

Tuy nhiên, thực thi phán quyết đối với người vắng mặt và thủ tục thi hành án là hai vấn đề khác nhau. Nếu người bị kết án không bị bắt hoặc không ra đầu thú, bản án rất khó được thực thi đầy đủ, nhất là khi người đó được cho là ở ngoài phạm vi kiểm soát trực tiếp của cơ quan chức năng. Trong nhiều hệ thống tố tụng, người đã lĩnh án khi vắng mặt có thể đề nghị xem xét lại bản án hoặc được mở ra thủ tục xét xử lại sau khi bị bắt, nhưng khả năng này phụ thuộc quy định cụ thể và diễn biến tố tụng của từng vụ. Vì vậy, phán quyết ngày 10/3/2026 có ý nghĩa lớn về mặt pháp lý và chính trị, nhưng hiệu lực cưỡng chế cuối cùng vẫn gắn chặt với khả năng xác định nơi ở và bắt giữ Mayolas.

Về truy nã quốc tế, chính phủ Congo đã yêu cầu lệnh bắt Interpol từ tháng 10/2023, nhưng hồ sơ hiện mới ở trạng thái đã nộp, chờ phê duyệt. Thông thường, từ lúc một quốc gia gửi yêu cầu đến khi xuất hiện thông báo truy nã công khai không có mốc thời gian cố định; hồ sơ có thể kéo dài nếu cần rà soát bổ sung về căn cứ pháp lý, mức độ đầy đủ của tài liệu hoặc tính phù hợp với quy chế của Interpol. Vì vậy, việc sau gần 2,5 năm vẫn chưa thấy kết quả công khai không tự động đồng nghĩa hồ sơ bị bác, mà có thể phản ánh quá trình thẩm tra kéo dài hoặc việc thông tin chưa được công bố trên kênh tra cứu mở.

Tính đến tháng 3/2026, cơ sở dữ liệu công khai của Interpol và OpenSanctions vẫn trả về 0 kết quả liên quan thông báo truy nã đỏ của Mayolas. Điều này trước hết cho thấy chưa có bằng chứng công khai rằng một thông báo truy nã đỏ đã được phát đi dưới tên ông; đồng thời, nó cũng làm giảm khả năng để bên thứ ba, báo chí hoặc các tổ chức giám sát tự xác nhận tình trạng bị truy bắt quốc tế. Tin đồn Mayolas lẩn trốn tại Cameroon hoặc CHDC Congo hiện chưa được xác minh. Tổng thể, tình trạng pháp lý của ông hiện là đã bị kết án rất nặng trong nước, nhưng triển vọng bắt giữ vẫn phụ thuộc vào việc xác minh nơi ở và tiến triển thực tế của hồ sơ Interpol.

Dòng tiền thất thoát và mạng lưới công ty sân sau

500.000 USD từ quỹ cứu trợ COVID-19 của FIFA dành cho đội tuyển nữ đã bị bòn rút nghiêm trọng. Theo AP và Panafrica Football, số tiền thực tế đến tay bên thụ hưởng chỉ khoảng 20.000 USD, tức chênh lệch tới 480.000 USD. Ở phạm vi rộng hơn, phần quỹ FIFA bị cho là bị chiếm dụng trong toàn bộ vụ việc được ước khoảng 1,1 đến 1,3 triệu USD. Điều đó cho thấy không chỉ riêng gói hỗ trợ cho đội tuyển nữ bị ảnh hưởng, mà còn có thêm các khoản tài trợ khác từ FIFA nằm trong diện nghi vấn.

                              Phần quỹ FIFA bị chiếm dụng ước chừng khoảng 1,1 đến 1,3 triệu USD

Sau 8 tháng điều tra, Cơ quan Chống Tham nhũng Trung ương Congo, tức CENAREF, đã đặt nhánh bóng đá vào bối cảnh nghi án tham ô 11 triệu euro từ quỹ COVID-19 quốc gia năm 2020. Theo hướng điều tra được công bố, một phần dòng tiền bị chuyển hướng thông qua các hợp đồng ưu ái với CATHO, công ty do Marie Catherine Nandiba đồng quản lý; bà này được xác định là mẹ các con của ông. Bên cạnh đó, CONFORT TRAVAIL SERVICES cũng xuất hiện trong các khoản chuyển khoản chéo bị coi là đáng ngờ, khiến phạm vi xem xét mở rộng từ một gói hỗ trợ cụ thể sang cả mạng doanh nghiệp có liên hệ trực tiếp với những người trong cuộc.

Vì vậy, trọng tâm hồ sơ không chỉ nằm ở khoản 500.000 USD cho đội tuyển nữ, mà còn ở chuỗi giao dịch liên quan CATHO và CONFORT TRAVAIL SERVICES trong bối cảnh tổng thất thoát từ quỹ FIFA được ước từ 1,1 đến 1,3 triệu USD. Đây là các đầu mối doanh nghiệp được nêu tên trực tiếp trong hướng điều tra của CENAREF.

FECOFOOT khủng hoảng, FIFA siết kỷ luật

Từ tháng 2/2025, FIFA đã đình chỉ vô thời hạn FECOFOOT vì cho rằng liên đoàn này bị chính phủ can thiệp. Tác động trực tiếp gồm:

• Đội tuyển Congo mất quyền tham dự vòng loại World Cup 2026.
• Các dự án phát triển đội tuyển nữ bị đình trệ do không thể triển khai theo kế hoạch.
• Các kế hoạch cơ sở hạ tầng bị treo lại, làm chậm nhiều hạng mục quản lý và vận hành.

                                                    FECOFOOT khủng hoảng, FIFA siết kỷ luật

Việc đội tuyển, đội nữ và hạ tầng cùng bị ảnh hưởng cho thấy lệnh đình chỉ không chỉ tác động đến kết quả thi đấu trước mắt mà còn làm gián đoạn các chương trình phát triển dài hạn. Đây cũng là điểm đáng chú ý vì lệnh cấm được áp dụng vô thời hạn, đồng nghĩa với việc thời điểm khôi phục hoạt động bình thường vẫn phụ thuộc vào khả năng FECOFOOT đáp ứng các yêu cầu từ FIFA.

Ngày 26/3/2026, FIFA tiếp tục mở thủ tục kỷ luật đối với Mayolas về cáo buộc biển thủ tài chính. Đây là thủ tục riêng của FIFA, tách biệt với tố tụng hình sự trong nước. Diễn biến này cho thấy cơ quan quản lý thế giới đang xử lý FECOFOOT theo hai hướng song song: vấn đề can thiệp của chính phủ vào liên đoàn và trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu trong nghi án tài chính.

Ở thời điểm hiện tại, truyền thông chưa ghi nhận thông tin rõ ràng về người tiếp quản hoặc ban lãnh đạo lâm thời của FECOFOOT. Khoảng trống thông tin này khiến bức tranh điều hành của liên đoàn vẫn thiếu rõ ràng, đồng thời gây khó cho việc theo dõi ai đang chịu trách nhiệm xử lý khủng hoảng và chuẩn bị các điều kiện để môn thể thao này tại Congo có thể trở lại quỹ đạo bình thường.

Có thể bạn quan tâm:

• Hãy tận hưởng cảm giác nghẹt thở của vòng play-off World Cup, vì sẽ còn lâu mới có lại | Jonathan Wilson
• Bản tin bóng đá: Tottenham chấp nhận hỗn loạn để ngăn đà rơi xuống Championship
• Mohamed Salah có thể trở lại Liverpool ở trận gặp Man City tại FA Cup