Tấm vé World Cup đầu tiên của Uzbekistan và giấc mơ quyền lực mềm

Bởi ở đây, bóng đá không chỉ để thắng trận, mà còn là cách một quốc gia muốn được nhìn nhận khác đi.

Canh bạc quyền lực mềm của Uzbekistan

Từ 1/4/2026, Quỹ Hỗ trợ Sáng kiến Thể thao thuộc Bộ Thể thao sẽ chính thức hoạt động để tập trung hóa nguồn tài chính cho thể thao Uzbekistan. Trong 4 năm qua, ngân sách thể thao quốc gia đã tăng từ 1,5 nghìn tỷ lên 3 nghìn tỷ soums, trong đó 300 tỷ soums được phân bổ để cải thiện cơ sở hạ tầng phục vụ thể thao. Việc gom nguồn lực về một đầu mối giúp nhà nước kiểm soát phân bổ ngân sách và theo dõi hiệu quả đầu tư giữa đào tạo trẻ, hạ tầng và bóng đá chuyên nghiệp. Trong bối cảnh chi tiêu tăng gấp đôi, quỹ mới cũng là công cụ để ưu tiên các khoản đầu tư có thể đo lường hiệu quả.

                                                                     Tổng thống Shavkat Mirziyoyev

Dưới thời Tổng thống Shavkat Mirziyoyev, người tái đắc cử với 80,1% phiếu ủng hộ, phần tăng chi này đi kèm thay đổi về cơ chế quản lý. Trọng tâm là điều chỉnh quy trình điều hành và mở rộng vai trò tư nhân. Điểm đáng chú ý là ngân sách lớn hơn đi cùng với sự can thiệp rõ hơn vào hệ thống thể thao.

Khác với hướng đi dựa vào nhập tịch của một số quốc gia Trung Đông, Uzbekistan chọn đầu tư bền vững vào nội lực. Huấn luyện viên tư nhân được cấp quyền tự kinh doanh, còn vận động viên từ các đội bóng tư nhân có quyền cạnh tranh suất lên tuyển. Mô hình này đối lập khá rõ với cách tìm thành tích nhanh bằng nguồn lực từ bên ngoài.

Song song với đó, nhà nước cũng thay đổi mô hình quản trị các thiết chế thể thao hiện hữu, từ đội bóng chuyên nghiệp đến hệ thống trường năng khiếu. Các thay đổi về cấu trúc tài chính và quản lý thể thao nội địa gồm:

• Các CLB bóng đá được chuyển từ mô hình dựa vào tài trợ của doanh nghiệp nhà nước sang nhận hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách.
• 5 trường thể thao hoạt động kém ở Tashkent được chuyển cho tư nhân quản lý.
• Mỗi khu vực bàn giao thêm 1 trường theo cùng hướng.

Cải cách nhắm vào tái tổ chức chuỗi đào tạo và vận hành.

Cannavaro và dàn sao thế hệ mới

Ngày 6/10/2025, Fabio Cannavaro chính thức nhận ghế HLV trưởng tuyển Uzbekistan. Uzbekistan đang chọn một người có trải nghiệm đỉnh cao để nâng chuẩn làm việc trước lần ra mắt lớn nhất lịch sử. Dấu hiệu ban đầu đến khá nhanh: Eldor Shomurodov là cầu thủ ghi bàn đầu tiên dưới triều đại Cannavaro. Ban huấn luyện mới cố gắng gắn kinh nghiệm của họ với tiêu chuẩn chuyên nghiệp hơn.

• Abdukodir Khusanov cao 1m86, mới 21 tuổi, đang khoác áo Manchester City và đã ra sân 29 lần từ tháng 1/2025. Việc anh may mắn tránh được chấn thương nặng sau pha va chạm với thủ môn Liverpool giúp Uzbekistan giữ lại mắt xích quan trọng nhất ở hàng thủ.
• Abbosbek Fayzullaev là Vua phá lưới vòng loại với 4 bàn. Tính đến 10/2025, anh có 30 trận và 8 bàn cho đội tuyển, đủ để trở thành mũi tạo khác biệt của thế hệ mới.
• Eldor Shomurodov vẫn là điểm tựa kinh nghiệm với 43 bàn, nhiều nhất lịch sử đội tuyển.

                                                            Cannavaro và dàn sao thế hệ mới

Sự pha trộn này sẽ được kiểm tra ngay trong FIFA Series tháng 3/2026 tại Tashkent, nơi Uzbekistan gặp Gabon và Venezuela. Hai trận giao hữu ấy có giá trị thực tế lớn với một đội nằm ở bảng K World Cup 2026 cùng Bồ Đào Nha, Colombia và đội thắng Playoff 1 FIFA. Cannavaro cần kiểm tra đội hình nào chịu va đập tốt và đủ linh hoạt trước nhịp độ khác nhau. World Cup, với Uzbekistan lúc này, là bài kiểm tra của cả hệ thống nhân sự chứ không chỉ của vài ngôi sao.

Từ Thường Châu đến tấm vé lịch sử

Hành trình vòng loại của Uzbekistan được phản ánh khá rõ qua các con số. Đội tuyển này chỉ để thủng lưới 7 bàn sau 10 trận ở vòng loại thứ 3 và đứng đầu bảng. Trên đường giành vé, họ lần lượt đánh bại Saudi Arabia, UAE và Qatar, ba đối thủ nhiều năm thuộc nhóm mạnh của Tây Á. Chuỗi kết quả đó cho thấy Uzbekistan tiến lên nhờ khả năng duy trì cấu trúc chặt chẽ trong suốt chiến dịch.

                                     Đội hình tuyển Uzbekistan và tham vọng World Cup 2026

Chiến lược đào tạo trẻ kéo dài nhiều năm là phần còn lại của câu chuyện. Uzbekistan vô địch U23 năm 2018, U20 năm 2023 và U17 năm 2025, qua đó cho thấy sự áp đảo hiếm thấy ở các giải trẻ châu lục. Ba chức vô địch ở ba cấp độ khác nhau cũng cho thấy hệ thống này không mạnh ở một lứa tuổi riêng lẻ mà duy trì được chiều sâu liên tục. Nhờ vậy, tuyển quốc gia luôn có nguồn bổ sung ổn định thay vì chờ đợi một thế hệ đặc biệt. Hệ thống ấy còn áp dụng công nghệ sàng lọc gene và học hỏi mô hình huấn luyện thể lực từ Nga. Sự kế thừa từ lứa U23 châu Á 2018 tại Thường Châu cũng hiện diện rõ qua Botirali Ergashev, Rustam Ashurmatov và Odiljon Hamrobekov.

Khi lần đầu giành quyền dự World Cup, toàn bộ tuyển thủ được chính phủ trao huân chương và xe hơi như một cách ghi nhận công khai cho cột mốc lớn nhất trong lịch sử bóng đá nước này. Từ Thường Châu đến World Cup, Uzbekistan cho thấy thành công hiện tại là kết quả của quá trình tích lũy có phương pháp và sự nối tiếp giữa các thế hệ.

Xem thêm

• Odegaard trở lại: Chìa khóa giúp Arsenal tăng tốc
• Elliot Anderson - Paul Gascoigne mới của tuyển Anh
• Hàng loạt cầu thủ bị vắt kiệt sức trước World Cup 2026