Từ vô địch tới hụt hơi: Vì sao Liverpool rơi vào khủng hoảng

Mùa trước, Liverpool ghi 86 bàn, nhiều nhất Ngoại hạng Anh, sở hữu khả năng phối hợp tốc độ cao và áp đặt trận đấu mạnh mẽ. Nhưng bộ mặt hiện tại lại khác xa hình ảnh ấy. Họ thua bảy trong mười trận gần nhất, nhiều thời điểm bế tắc trong tấn công, phòng ngự sơ hở và quan trọng hơn cả: không còn sở hữu một lối chơi được định hình rõ ràng. Slot đã đưa về những bản hợp đồng bom tấn hồi mùa hè với ý đồ tạo ra một lối chơi linh hoạt hơn. Nhưng điều này không những không hiệu quả, mà còn làm đứt gãy những quy tắc tạo nên sự trơn tru trong lối chơi của Liverpool mùa trước. 

Quá nhiều thay đổi trong thời gian ngắn khiến Liverpool mất cân bằng. 

Một trong những nguyên nhân cốt lõi nằm ở khâu triển khai bóng. Slot muốn Liverpool đa dạng hơn, có nhiều mảng miếng như cách ông từng ca ngợi Mikel Arteta. Nhưng việc đưa vào đội hình cùng lúc hai trung phong mới – Alexander Isak và Hugo Ekitike – cùng một số 10 như Florian Wirtz khiến cấu trúc tấn công bị quá tải. Jeremie Frimpong thay thế Trent Alexander-Arnold ở biên phải, giúp đội có thêm khả năng bứt tốc. Nhưng lại khiến tính tổ chức của Liverpool giảm xuống, và hàng thủ triển khai bóng khó khăn hơn.

Một thay đổi lớn khác là việc thầy trò Slot thủng lưới trước nhiều hơn, hậu quả của việc không thể duy trì lối đá áp đảo từ đầu trận.. Mùa trước, Liverpool chỉ bị dẫn 16% tổng thời gian thi đấu. Mùa này, con số tăng lên 36%, đồng nghĩa họ phải rượt đuổi nhiều hơn, trong khi đối thủ được phép lùi sâu. Khi mất lợi thế về thế trận, Liverpool càng khó tiếp cận vòng cấm và chất lượng cơ hội tạo ra cũng giảm. Mùa trước, họ tạo trung bình 2,0 bàn thắng kỳ vọng (xG) không tính phạt đền mỗi trận; mùa này chỉ còn 1,5. Khoảng cách sút trung bình tăng từ 13,6 met lên 15,7 met – dấu hiệu của những pha dứt điểm vội vã, thiếu khoảng trống và không còn các tình huống xuyên phá chất lượng.

Slot đã cố gắng khắc phục bằng cách thay đổi vai trò của Ryan Gravenberch. Tiền vệ người Hà Lan được sử dụng với hai vai trò, hoặc lùi xuống giữa hai trung vệ để tạo hàng thủ ba người, hoặc dâng lên half-space phải để nhường vị trí mỏ neo cho Alexis Mac Allister, Dominik Szoboszlai hoặc Curtis Jones. Điều chỉnh này giúp Liverpool biến hóa hơn trên lý thuyết, nhưng thực tế lại khiến khu trung tuyến của họ thiếu điểm tựa. Việc rút bớt nhân sự ở giữa sân buộc Liverpool phải đưa bóng ra biên nhiều hơn. Họ mất nhiều thời gian hơn để đưa bóng lên trên và làm giảm số lần chạm bóng của Mohamed Salah xuống mức thấp nhất từ mùa 2018–19.

Khả năng lên bóng ở biên của Liverpool cũng suy giảm. Mùa trước, Alexander-Arnold và Robertson tạo ra hơn 15 đường chuyền tịnh tiến mỗi 90 phút; mùa này Bradley và Kerkez chỉ đạt hơn 9. Hai hậu vệ biên mới của Slot mạnh về cầm bóng hơn là chuyền bóng, khiến trách nhiệm luân chuyển dồn hết cho hàng tiền vệ trong bối cảnh Mac Allister sa sút phong độ và thể lực. Khi mắt xích này không vận hành đúng kỳ vọng, hệ thống của Slot lập tức trở nên nặng nề và dễ bị bóp nghẹt.

Liverpool mất một cỗ máy pressing khi để Diaz chuyển sang Bayern Munich.

Liverpool không chỉ gặp vấn đề lúc có bóng, mà họ cũng kém hơn khi không cầm bóng. Dù vẫn giữ cấu trúc chuyển đổi từ khối pressing 4-2-4 sang 4-3-3, Liverpool không còn sự quyết liệt trong các pha áp sát quan trọng. Bàn thua đầu tiên trước Man City là ví dụ điển hình. Hàng loạt cầu thủ áo đỏ chỉ vung chân cho có lệ, để đối thủ đưa bóng từ gần cột phạt góc sân nhà đến thẳng khung thành Giorgi Mamardashvili mà không chịu áp lực đáng kể.

Đội chủ sân Anfield cũng chịu ảnh hưởng lớn từ sự ra đi của Luis Diaz. Tiền đạo Colombia là một trong những cầu thủ pressing tích cực nhất mùa trước, với 22 lần thu hồi bóng ở 1/3 sân đối phương - ngang Mohamed Salah. Thiếu Diaz, Liverpool mất một mũi pressing đáng tin cậy. Điều này dẫn đến việc họ để đối thủ thoải mái tung ra những đường chuyền dài.

Mùa này, họ phải đối mặt với nhiều đường chuyền dài nhất giải - hơn 650 tình huống. Ba trận có số đường chuyền dài nhiều nhất Ngoại hạng Anh mùa này đều có Liverpool, khi họ gặp Man Utd (75 đường), Crystal Palace (71) và Bournemouth (70). Van Dijk và Konate vẫn thắng không chiến hiệu quả, nhưng vấn đề nằm ở bóng hai. Liverpool thường chậm chạp hơn sau khi phá bóng, dẫn đến các pha hãm thành kéo dài từ đối thủ.

Những yếu tố trên phản ánh hai vấn đề chính: Liverpool thiếu bản sắc rõ ràng và sự ổn định của mùa trước cũng không còn. Slot muốn đội bóng linh hoạt hơn nhưng đã đánh đổi quá nhiều công thức quen thuộc. Việc tân binh xuất hiện ở cả ba tuyến khiến Liverpool chưa thể tìm được tiếng nói chung. Trong khi đó, phần còn lại của Ngoại hạng Anh lại tiến hóa theo hướng mạnh mẽ hơn về thể lực, tính trực diện và tốc độ chuyển trạng thái.

Dẫu vậy, có một điểm tích cực với thầy trò Slot. So sánh mười trận mùa này (không tính các trận gặp đội mới lên hạng) với cùng các đối thủ mùa trước, Liverpool chỉ kém ba điểm. Điều đó cho thấy họ chưa rơi vào khủng hoảng đến mức không thể cứu vãn, mà chủ yếu gặp vấn đề trong việc tìm sự cân bằng. Chất lượng cá nhân của họ, từ hàng công đến hàng thủ, vẫn là hàng đầu giải đấu. Vấn đề nằm ở cấu trúc, điều mà Slot sẽ phải định hình lại càng sớm càng tốt.

Liverpool từng thành công bằng một lối chơi tương đối đơn giản và mang tính bản sắc. Mùa này, họ cố gắng trở nên khó đoán hơn, nhưng lại lạc lối. Nếu không sớm tìm lại sự nhất quán dựa trên những nguyên tắc nền tảng, thầy trò Slot sẽ có nguy cơ tụt lại phía sau rất nhanh.

Xem thêm:

• Bellingham sẽ đá số 9 hay số 10 ở tuyển Anh?
• Khi Ronaldo đánh mất bản lĩnh
• Liệu Messi có trở lại khoác áo Barca lần nữa?