Bài toán nội binh đằng sau doanh thu kỷ lục của Liverpool

Kỳ chuyển nhượng mùa hè năm ngoái, Liverpool làm rúng động bóng đá Anh với khoản chi tiêu kỷ lục lên tới 400 triệu Bảng. Những báo cáo tài chính mới nhất của mùa giải 2024-25 vừa được công bố đã lý giải nguyên nhân cho sự bạo chi này. Liverpool sở hữu một nền tảng doanh thu vững chắc và chiến lược quản trị thực dụng của công ty mẹ Fenway Sports Group (FSG). Tuy nhiên, đằng sau bức tranh tài chính hào nhoáng, đội chủ sân Anfield đang phải đối mặt với một cơn đau đầu mang tên hạn ngạch cầu thủ "cây nhà lá vườn" – một rào cản sẽ định hình lại toàn bộ chiến lược chuyển nhượng của họ trong mùa hè 2026.

Isak, Wirtz và Ekitike - ba bản hợp đồng bom tấn được Liverpool đưa về hè 2025.

Nền tảng tài chính vững chắc giúp Liverpool bạo chi

Mùa giải 2024-25 chứng kiến sự trở lại mạnh mẽ của Liverpool trong cuộc đua tài chính. Việc giành chức vô địch Ngoại hạng Anh giúp CLB ghi nhận mức lợi nhuận 15,2 triệu Bảng – kết quả tài chính tốt nhất kể từ mùa 2018-19. Doanh thu tăng vọt 15% lên mức kỷ lục 702,7 triệu Bảng, biến họ trở thành đại diện Anh thứ hai (sau Man City) vượt mốc 700 triệu Bảng doanh thu hàng năm.

Sự tăng trưởng này được thúc đẩy bởi cả ba nguồn thu chính: thương mại, bản quyền truyền hình và doanh thu ngày thi đấu. Vô địch Ngoại hạng Anh mang về thêm 3,9 triệu Bảng tiền thưởng, nhưng cú hích thực sự đến từ việc trở lại Champions League. Tiền thưởng từ UEFA đổ vào túi Liverpool tăng phi mã từ 23 triệu Bảng (khi dự Europa League mùa 2023-24) lên 82,5 triệu Bảng. Bên cạnh đó, việc hoàn thành mở rộng khán đài Anfield Road End giúp doanh thu bán vé chạm mốc 115,6 triệu Bảng.

Kéo theo đó, quỹ lương của đội chủ sân Anfield cũng phình to. Ở mức 427,7 triệu Bảng, đây là lần đầu tiên chi phí lương của CLB vượt mốc 400 triệu Bảng, cao thứ ba tại Anh (sau Man City và Chelsea). Dù vậy, tỷ lệ lương trên doanh thu thực tế đã giảm nhẹ từ 61,3% xuống 60,9%, cho thấy khả năng kiểm soát tài chính tốt của ban lãnh đạo.

Chính nền tảng tài chính mạnh mẽ này, kết hợp với việc kiểm soát tốt nợ vay, đã tạo tiền đề cho "mùa hè điên rồ" của Liverpool. Từ ngày 1/6 đến khi chốt sổ chuyển nhượng với bom tấn Alexander Isak vào đầu tháng 9, mức chi tiêu ròng của Liverpool lên tới 229 triệu Bảng. Đáng chú ý, để có được nguồn lực dồi dào này, FSG đã bắt đầu đẩy mạnh việc thu lợi nhuận từ chuyển nhượng cầu thủ.

Trong quá khứ, việc kiếm tiền từ chuyển nhượng không phải trọng tâm trong mô hình kinh doanh của FSG. Tuy nhiên, khoản lợi nhuận 53,3 triệu Bảng từ việc bán cầu thủ trong mùa 2024-25 là chìa khóa quan trọng giúp Liverpool báo lãi. Con số này đến từ việc thanh lý hàng loạt cái tên như Luis Diaz, Darwin Nunez, và đặc biệt là sự ra đi của những sản phẩm ưu tú từ học viện như Trent Alexander-Arnold (sang Real Madrid với giá 8,4 triệu Bảng khi chỉ còn một tháng hợp đồng) hay Jarell Quansah.

Việc bán đi các cầu thủ do chính CLB đào tạo đang trở thành công cụ tài chính phổ biến tại Ngoại hạng Anh, bắt nguồn từ các Quy định Lợi nhuận và Bền vững (PSR) nghiêm ngặt của giải đấu. Theo luật kế toán, toàn bộ số tiền thu được từ việc bán một cầu thủ trưởng thành từ học viện sẽ được ghi nhận là "lợi nhuận thuần" trong sổ sách. Điều này giúp các CLB dễ dàng làm đẹp báo cáo tài chính và tránh các án phạt trừ điểm.

Liverpool thu về số tiền lớn khi bán Alexander-Arnold cho Real.

Thực trạng này làm biến tướng hoàn toàn mục đích ban đầu của quy định "cây nhà lá vườn" được Ngoại hạng Anh ban hành năm 2009. Ban đầu, luật yêu cầu mỗi CLB phải có ít nhất 8 cầu thủ tự đào tạo trong danh sách đăng ký tối đa 25 người, với hy vọng thúc đẩy các đội bóng "tự đào tạo thay vì vung tiền mua sắm". Khái niệm này quy định cầu thủ (không phân biệt quốc tịch) phải đăng ký thi đấu cho một CLB thuộc Liên đoàn Bóng đá Anh ít nhất 3 năm trước tuổi 21.

Giờ đây, những viên ngọc thô của học viện lại bị đem ra làm công cụ cân bằng tài chính. Hệ quả là tỷ lệ cầu thủ nước ngoài ra sân tại Ngoại hạng Anh mùa này chạm mốc 70,76% – cao nhất kể từ năm 1992. Ở vòng đấu gần nhất, chỉ 39% cầu thủ ra sân đáp ứng tiêu chí nội binh, và trong số đó, chỉ 26% đủ điều kiện khoác áo tuyển Anh.

Cuộc khủng hoảng nội binh tại Anfield

Liverpool là minh chứng rõ nhất cho nghịch lý này. Việc bán máu học viện khiến số lượng cầu thủ nội binh chất lượng trong đội một giảm sút nghiêm trọng. Hồi tháng Hai, Arne Slot xếp đội hình xuất phát hai trận liên tiếp mà không có bất kỳ cầu thủ Anh hay nội binh nào. Ở vòng 16 đội Champions League giữa tuần qua, Liverpool chỉ đóng góp đúng hai cái tên (Joe Gomez và Jeremie Frimpong) trong tổng số 33 cầu thủ nội binh của 6 đại diện nước Anh tham dự.

Ngoại trừ Curtis Jones là ứng viên thực sự cho một suất ở đội tuyển Anh, phần lớn các suất nội binh của Liverpool hiện tại chỉ mang tính chất đối phó. Thủ môn số ba Freddie Woodman (29 tuổi) mới bắt đúng một trận ở Cup Liên đoàn từ khi gia nhập. Các tài năng trẻ như Rio Ngumoha (17 tuổi) hay Trey Nyoni (18 tuổi) thường xuyên dự bị và chưa đủ sức khoác áo đội một. Conor Bradley hay Frimpong, dù trưởng thành từ các học viện tại Anh, lại khoác áo tuyển Bắc Ireland và Hà Lan.

Mùa hè tới, cấu trúc đội hình của Liverpool dự kiến đối mặt với cuộc thanh lọc quy mô lớn. Ibrahima Konate và Andy Robertson chuẩn bị hết hạn hợp đồng. Tương lai của Mohamed Salah (bước sang tuổi 34 vào tháng Sáu) và Federico Chiesa cũng đang bỏ ngỏ. Hậu vệ trẻ Calvin Ramsay dự kiến sẽ tìm bến đỗ mới.

Việc chia tay những cái tên này sẽ giải phóng khoảng 4 suất ngoại binh cho Arne Slot. Với hạn mức tín dụng dự phòng lên tới 281 triệu Bảng chưa sử dụng, Liverpool có thừa nguồn lực để mang về những ngôi sao tầm cỡ. Tuy nhiên, rắc rối thực sự sẽ nảy sinh nếu những nội binh hiếm hoi như Joe Gomez hay Curtis Jones (chỉ còn hơn một năm hợp đồng) cũng rời đi.

Nếu mất thêm cầu thủ nội binh, Liverpool buộc phải mua người thay thế. Việc mua cầu thủ nội chất lượng tại Anh luôn đi kèm với mức giá đắt đỏ. Việc mua hụt trung vệ Marc Guehi (chuyển sang Man City hồi tháng Một) cho thấy cạnh tranh chữ ký của các tài năng bản địa khó khăn và tốn kém đến mức nào.

Liverpool hụt chữ ký của Guehi, để anh chuyển sang Man City.

Để lách qua rào cản này, bộ phận tuyển trạch của Liverpool đang thay đổi chiến lược. Thay vì săn lùng các ngôi sao nội đắt đỏ (như cách Arsenal chiêu mộ Declan Rice hay Eberechi Eze), Liverpool tận dụng tối đa quy định miễn trừ hạn ngạch đối với cầu thủ dưới 21 tuổi (U21). Theo luật, CLB có thể đăng ký không giới hạn các cầu thủ U21 mà không làm ảnh hưởng đến danh sách 25 người chính thức.

Chiến lược này thể hiện rõ qua việc họ chi hơn 80 triệu Bảng cho hai trung vệ ngoại dưới 21 tuổi là Jeremy Jacquet và Giovanni Leoni. Kết hợp với việc Stefan Bajcetic chính thức được tính là cầu thủ nội binh vào mùa giải tới (bước sang tuổi 22), cùng sự trở lại của các cầu thủ cho mượn như Vitezslav Jaros hay Harvey Elliott, Liverpool hy vọng sẽ có đủ quân số để đối phó với lịch thi đấu.

Dù sở hữu nền tảng tài chính mạnh mẽ, Liverpool vẫn đang chật vật chiến đấu cho một vị trí trong top 5 để đảm bảo vé dự Champions League mùa sau. Việc thiếu hụt doanh thu từ UEFA sẽ buộc họ phải tính toán lại dòng tiền, đặc biệt khi chi phí vận hành đã tăng vọt lên mức 185,6 triệu Bảng.

Bên cạnh đó, những biến số không lường trước luôn rình rập. Thảm kịch tai nạn giao thông cướp đi sinh mạng của Diogo Jota hồi tháng 7 năm ngoái để lại một khoản trích lập 14,4 triệu Bảng trong sổ sách do giá trị của cầu thủ bị xóa sổ, cộng thêm khoản bồi thường hợp đồng cho gia đình cố tiền đạo này. Những sự cố mang tính con người đan xen với tài chính cho thấy việc vận hành một CLB bóng đá luôn tiềm ẩn rủi ro lớn.

Kỳ chuyển nhượng mùa hè sắp tới sẽ là bài kiểm tra không hề đơn giản cho các lãnh đạo của FSG. Thách thức của họ không chỉ là sử dụng dòng tiền để tái thiết đội hình đủ sức cạnh tranh danh hiệu, mà còn phải giải quyết bài toán nhân sự "cây nhà lá vườn". Họ buộc phải tìm ra điểm cân bằng: vừa đáp ứng hạn ngạch luật chơi của giải đấu, vừa tối ưu hóa lợi nhuận tài chính để nuôi tham vọng trên thị trường chuyển nhượng.

Xem thêm

Cuộc đua vô địch Ngoại hạng Anh: Không ai được phép tự mãn

Những câu hỏi trước vòng 30 Ngoại hạng Anh

Chelsea cần thủ môn đẳng cấp thế giới để xưng bá châu Âu