Champions League hoen ố bởi nỗi đau gây ra cho Vinicius

Đêm thứ Ba, ngày 18/2/2026, sân Estadio da Luz (Ánh sáng) của Lisbon đã sẵn sàng để chào đón một bữa tiệc bóng đá đỉnh cao. Nhưng cuối cùng, "Ánh sáng" đó đã bị bao phủ bởi màn sương mù đen tối của những hành vi phi thể thao, gợi lại những ký ức đau buồn nhất về nạn phân biệt chủng tộc trong bóng đá hiện đại.

Phút 50, Vinicius Junior ghi bàn mở tỷ số cho Real Madrid bằng một siêu phẩm. Nhưng niềm vui của anh nhanh chóng bị dập tắt bởi một sự cố khiến cả thế giới bóng đá phải bàng hoàng.

Vinicius tố cáo với trọng tài Letexier rằng anh bị sỉ nhục.

Sự thất bại của “Giao thức phân biệt chủng tộc” của FIFA

Ngay sau màn ăn mừng bàn thắng, Vinicius đã có màn đối đầu trực diện với Gianluca Prestianni – tiền đạo cánh người Argentina của Benfica. Sau vài câu trao đổi, thái độ của Vinicius thay đổi hoàn toàn. Từ trạng thái hưng phấn, anh chuyển sang giận dữ tột độ, bỏ lại các cầu thủ đối phương và chạy thẳng về phía trọng tài Francois Letexier.

Vinicius chỉ tay thẳng vào mặt Prestianni, cáo buộc cầu thủ này đã sử dụng lời lẽ phân biệt chủng tộc. Nhận thấy tính chất nghiêm trọng, trọng tài người Pháp lập tức đưa hai tay bắt chéo lên đầu tạo hình chữ X.

Đây là bước đầu tiên của “giao thức chống phân biệt chủng tộc" mới nhất do FIFA đưa ra, được thông qua tại Đại hội ở Bangkok hồi tháng 5/2024. Hành động này kích hoạt quy trình ba bước: Dừng trận đấu, phát thanh cảnh báo trên sân, và nếu tái diễn sẽ hủy trận đấu.

Trong 10 phút tiếp theo, khán giả không còn được chứng kiến những pha bóng. Thay vào đó, sân Da Luz trở thành một phiên tòa. HLV Alvaro Arbeloa của Real Madrid lao vào sân với vẻ mặt lo lắng. Jose Mourinho của Benfica tiến đến ôm cổ Vinicius để nói chuyện. Vinicius sau đó rời sân, ngồi thẫn thờ trên băng ghế dự bị, đôi mắt đỏ hoe. Real Madrid thậm chí đã cân nhắc việc bỏ trận đấu để phản đối.

Kylian Mbappe, nhân chứng đứng gần nhất, sau đó tiết lộ những chi tiết gây sốc: "Prestianni đã gọi Vinicius là con khỉ, và cậu ta lặp lại điều đó 5 lần. Tôi đã nghe thấy. Cậu ta không xứng đáng được chơi tại Champions League nữa".

Dù Vinicius sau đó quay lại thi đấu vì danh dự đội bóng, nhưng sự tổn thương hiện hữu trên khuôn mặt cầu thủ Brazil. "Giao thức này thật vô dụng", Vinicius viết trên Instagram sau trận. Anh cảm thấy như vậy bởi vì sau khi trọng tài làm dấu chữ X, anh vẫn bị la ó mỗi khi chạm bóng, và kẻ bị cáo buộc có hành vi phân biệt chủng tộc vẫn nhởn nhơ trên sân.

Jose Mourinho và hành động "đánh tráo khái niệm"

Real Madrid đã thể hiện sự ủng hộ với Vinicius bằng việc bày tỏ một sự phẫn nộ tập thể. Trent Alexander-Arnold gọi đây là "nỗi nhục của bóng đá". Ngược lại, Jose Mourinho chọn một cách hành xử mang đậm thương hiệu "Người Đặc Biệt". Tuy nhiên, lần này, nó gây tranh cãi và khiến ông bị chỉ trích nặng nề.

Trong buổi họp báo sau trận, Mourinho không trực tiếp phủ nhận cáo buộc, nhưng ông đã khéo léo chuyển hướng dư luận sang hành vi của Vinicius.

Mourinho bị chỉ trích vì cố gắng đánh tráo khái niệm để đổ lỗi cho nạn nhân.

"Khi cậu ghi một bàn thắng như thế, hãy ăn mừng một cách tôn trọng", Mourinho nói trên sóng Amazon Prime. "Vini không chỉ vui vì ghi bàn, cậu ấy muốn làm nhiều hơn thế. Tôi tin rằng cậu ấy đã kích động đám đông và cầu thủ của tôi".

Mourinho đã đưa ra khái niệm lịch sử - một lập luận điển hình - để bảo vệ Benfica. "Tôi đã nói với cậu ấy rằng người vĩ đại nhất lịch sử CLB này là Eusebio - một người da đen. Benfica không bao giờ là CLB phân biệt chủng tộc".

Đáng chú ý hơn, Mourinho ám chỉ rằng Vinicius chính là "thỏi nam châm" thu hút rắc rối: "Có điều gì đó không ổn vì chuyện này xảy ra ở mọi sân vận động. Bất cứ sân nào Vinicius đến, chuyện gì đó cũng xảy ra. Luôn luôn là như vậy".

Làn sóng phẫn nộ từ giới chuyên môn

Phát biểu của Mourinho ngay lập tức vấp phải sự phản đối dữ dội từ các chuyên gia bóng đá và cựu danh thủ, những người cho rằng ông đang thực hiện hành vi "đổ lỗi cho nạn nhân".

Huyền thoại Thierry Henry trên sóng CBS đã không giữ được bình tĩnh: "Mourinho đã làm điều mà các HLV hay làm sau trận đấu: Đánh tráo khái niệm. Ông ấy muốn hướng sự chú ý vào màn ăn mừng. Nhưng ai quan tâm đến màn ăn mừng chứ? Trận đấu dừng lại không phải vì màn ăn mừng, mà vì những gì Prestianni bị cáo buộc đã nói. Đó mới là cốt lõi vấn đề".

Henry phân tích sâu hơn: "Khi bạn tập trung vào phản ứng của nạn nhân thay vì hành vi của kẻ gây hấn, bạn đang hợp thức hóa sự lăng mạ. Đó là một hành vi nguy hiểm".

Cựu danh thủ Clarence Seedorf cũng đồng tình trên sóng Amazon Prime: "Mourinho đã phạm sai lầm lớn. Ông ấy ám chỉ rằng việc Vinicius bị lăng mạ là điều bình thường khi cậu ấy thường khiêu khích đối thủ. Điều đó là rất sai trái. Dù Vinicius có khiêu khích thế nào, người khác không bao giờ được đáp trả bằng hành động phân biệt chủng tộc. Chúng ta không bao giờ được phép biện minh cho hành vi đó, bất kể hoàn cảnh nào".

Giới truyền thông châu Âu cũng dậy sóng. Tờ L'Equipe gọi phát biểu của Mourinho là "sự bao biện đáng xấu hổ", trong khi truyền thông Tây Ban Nha cáo buộc ông đang cố tình châm dầu vào lửa để bảo vệ đội nhà trước trận lượt về.

Sự cô độc của Vinicius và tương lai u ám của cuộc chiến phân biệt chủng tộc

Đây không phải lần đầu Vinicius là tâm điểm của một bê bối phân biệt chủng tộc. Phản ứng dữ dội của anh là có lý do. Vinicius không lạ lẫm với sự thù địch, anh lớn lên cùng nó tại châu Âu.

Tháng 1/2023, hình nộm của anh bị CĐV Atletico Madrid treo cổ trên một cây cầu. Tháng 5/2023, cả sân Mestalla của Valencia vang lên những tiếng lăng mạ nhắm vào màu da của anh. Mới đây nhất, đầu tháng 2/2026, trong trận đấu Cup Nhà Vua gặp Albacete, một quả chuối đã bị ném thẳng vào người anh từ khán đài.

Mỗi lần như vậy, kịch bản cũ lại lặp lại: Vinicius phản ứng, rồi đối thủ cáo buộc anh khiêu khích, sau đó các án phạt được đưa ra một cách hời hợt. Cuối cùng, sự việc chìm xuống.

Lần này tại Lisbon, Vinicius hy vọng vào một sự thay đổi với giao thức mới của FIFA. Nhưng rốt cuộc, anh vẫn cảm thấy cô độc. Cô độc vì trọng tài chỉ làm đúng quy trình máy móc. Cô độc vì đối thủ dùng "Eusebio" - một huyền thoại da màu - làm tấm khiên chắn cho hành vi phân biệt chủng tộc hiện tại. Và cô độc vì một HLV lừng danh như Mourinho lại chọn cách tấn công anh thay vì bảo vệ lẽ phải.

Câu nói "Bất cứ nơi nào Vinicius đến, chuyện gì đó cũng xảy ra" của Mourinho cực kỳ nguy hiểm. Nó ngầm khẳng định rằng Vinicius là nguồn gốc của vấn đề, chứ không phải những kẻ phân biệt chủng tộc. Nó tước đi quyền được bảo vệ của nạn nhân và trao cho những kẻ quá khích một cái cớ hợp lý: "Tại cậu ta khiêu khích nên chúng tôi mới chửi".

Sự cố tại Da Luz sẽ không kết thúc khi tiếng còi mãn cuộc vang lên. Trọng tài Francois Letexier sẽ nộp báo cáo chi tiết lên UEFA. Ủy ban Kiểm soát, Đạo đức và Kỷ luật của UEFA sẽ mở cuộc điều tra.

Vinicius và Prestianni xô xát trên sân.

Theo quy định hiện hành (Điều 14 của Quy định Kỷ luật UEFA), nếu Gianluca Prestianni bị kết tội có hành vi phân biệt chủng tộc, anh sẽ đối mặt với án treo giò tối thiểu 10 trận. Đây là mức án có thể chấm dứt mùa giải của cầu thủ này và là vết nhơ khó rửa sạch trong sự nghiệp. Ngoài ra, Benfica cũng đối mặt với án phạt đóng cửa một phần sân vận động.

Tuy nhiên, lịch sử các vụ kiện tụng của UEFA cho thấy việc chứng minh lời nói trên sân mà không có băng ghi âm hoặc hình ảnh rõ nét để đọc khẩu hình luôn là thách thức pháp lý lớn. Nếu không có bằng chứng xác thực ngoài lời khai của Vinicius và Mbappe, Prestianni có thể thoát tội vì "thiếu bằng chứng". Đó sẽ là một cú tát nữa vào nỗ lực chống phân biệt chủng tộc của bóng đá thế giới.

Vụ việc này một lần nữa đặt ra câu hỏi cho UEFA và FIFA: Liệu các giao thức hiện tại có đủ sức răn đe? Hay chúng ta vẫn chỉ đang "băng bó vết thương" bằng những giải pháp tạm thời và hào nhoáng, trong khi căn bệnh phân biệt chủng tộc vẫn đang di căn trong lòng bóng đá châu Âu?

Trent Alexander-Arnold gọi đêm Lisbon là "nỗi nhục của bóng đá". Và anh đã đúng. Khi một cầu thủ ghi siêu phẩm nhưng lại rời sân trong nước mắt và sự uất ức, bóng đá đã thất bại, bất chấp tỷ số trên bảng điện tử là bao nhiêu.

Xem thêm:

• Real Madrid giải mã 'tử địa' Da Luz: Dấu ấn của Arbeloa và Vinicius
• Real Madrid trước tuần lễ phán quyết: Áp lực của Arbeloa và nỗi lo Mbappe
• Saka đá 'số 10', Eze lùi sâu: Cuộc cách mạng thầm lặng của Arteta