Erling Haaland và cuộc phục hưng thần kỳ của bóng đá Na Uy

Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên tại San Siro tối 16/11, Haaland và đồng đội không vội bước vào đường hầm. Họ ôm nhau, nhảy múa trong một vòng tròn lớn. Đây là hình ảnh biểu tượng cho khoảnh khắc vỡ oà của nền bóng đá đã chờ đợi thành quả này gần ba thập kỷ. Kể từ World Cup 1998, Na Uy mới lại góp mặt ở sân chơi lớn nhất hành tinh, khép lại hành trình dài mà họ chỉ là khán giả theo dõi từ xa.

Na Uy lần đầu dự World Cup sau 28 năm, hứa hẹn trở thành ẩn số khó đoán.

Lần gần nhất Na Uy dự World Cup là năm 1998, với những cái tên như Ole Gunnar Solskjaer, Tore Andre Flo hay Alf Inge Haaland. Từ đó đến nay, họ liên tục thất bại trong 12 chiến dịch vòng loại World Cup và Euro.

Hành trình thoát khỏi bóng đen quá khứ

Na Uy hành quân đến sân San Siro tại Milan với lợi thế ba điểm cùng hiệu số vượt trội. Sau trận thắng Estonia 4-1 ít ngày trước, họ gần như đặt một chân đến World Cup. Tuy nhiên, cách họ kết thúc chiến dịch mới để lại dấu ấn đậm nét.

Trận đấu khởi đầu khó khăn khi Francesco Pio Esposito mở tỷ số cho Italy ở phút 11. Đội bóng của HLV Gennaro Gattuso lúc này buộc phải thắng đậm để níu hy vọng dự World Cup, trong bối cảnh nhà vô địch Euro 2020 đang ngày càng lún sâu vào khủng hoảng. Nhưng hiệp hai lại chứng kiến cuộc lật đổ từ đội khách. Antonio Nusa gỡ hòa ngay đầu hiệp, trước khi Haaland bùng nổ với hai pha lập công trong vòng một phút, dập tắt mọi ý chí phản kháng của đội chủ nhà. Ở phút bù giờ, Jorgen Strand Larsen ghi bàn ấn định chiến thắng 4-1.

Thắng lợi ngay tại San Siro là lời khẳng định về vị thế mới của Na Uy. Họ kết thúc vòng loại với thành tích bất bại, toàn thắng sáu trận gần nhất và sở hữu hiệu số bàn thắng bại +32, tốt nhất châu Âu. Ngược lại, Italy đối mặt nguy cơ vắng mặt ở World Cup lần thứ ba liên tiếp, một viễn cảnh đau buồn cho đội bóng bốn lần vô địch thế giới. Truyền thông nước này mô tả thất bại là “cú sập cửa cuối cùng” cho thế hệ hậu Euro 2020.

Sự trưởng thành của Na Uy càng trở nên đáng nhớ khi toàn đội đã bước qua nỗi ám ảnh thất bại kéo dài gần ba thập kỷ. Chỉ vài ngày trước, bài hát “Null Null” – ca khúc châm biếm về chuỗi 12 chiến dịch vòng loại World Cup và Euro thất bại liên tục – còn được người hâm mộ chia sẻ rộng rãi. Giờ đây, giai điệu tự trào đó đã ở lại quá khứ.

Haaland: từ “quái vật” vòng loại đến thủ lĩnh thế hệ mới

Tâm điểm hành trình “tái sinh” của Na Uy chắc chắn là Haaland. Ở vòng loại World Cup, chân sút thuộc biên chế Man City ghi 16 bàn qua 8 trận, gấp đôi các cầu thủ bám đuổi trong danh sách vua phá lưới như Marko Arnautovic, Harry Kane hay Memphis Depay (cùng 8 bàn). Cú đúp vào lưới Italy đưa tổng số bàn thắng của anh trong màu áo tuyển Na Uy lên 55 sau 48 trận, giúp anh trở thành chân sút hay nhất lịch sử bóng đá nước này. Đồng thời, Haaland cũng là cầu thủ thứ sáu trong lịch sử bóng đá thế giới đạt mốc 50 bàn quốc tế khi chưa đến 50 lần ra sân.

Nhưng những gì Haaland thể hiện không chỉ nằm ở số bàn thắng. Khi đội trưởng Martin Odegaard chấn thương trong loạt trận tháng 11, Haaland đeo băng thủ quân và chứng tỏ vai trò thủ lĩnh. Jan Aage Fjortoft, cựu tuyển thủ Na Uy từng dự World Cup 1994, ví anh như một chiến binh Viking vì khả năng đứng mũi chịu sào: “Cậu ấy nhận trách nhiệm, dẫn dắt bằng hành động. Haaland đưa cả đội chào khán giả, tập hợp mọi người. Đó như là hình ảnh ẩn dụ của chất Viking: người đứng trước mũi con thuyền hướng về nước Anh”.

Chất thủ lĩnh của Haaland còn thể hiện qua cách anh biến những va chạm với hậu vệ trên sân thành động lực để chiến đấu. Tình huống anh nổi nóng với Gianluca Mancini trong trận thắng Italy 4-1 là minh chứng rõ nhất. Cuối hiệp một, tiền đạo của Man City và trung vệ của AS Roma xảy ra va chạm, đến mức Gianluigi Donnarumma phải can thiệp để tách hai người ra. 

Trong cuộc phỏng vấn với TV2 sau trận, Haaland kể lại: “Khi tỷ số đang là 1-1, anh ta bắt đầu túm lấy mông tôi. Tôi nghĩ ‘gã này đang làm gì vậy?’. Thế là tôi nổi nóng và nói lại: ‘Cảm ơn vì đã khiêu khích, giờ thì chơi luôn’. Sau đó tôi ghi hai bàn, chúng tôi thắng 4-1. Thật tuyệt. Cảm ơn anh ta”.

Haaland mắng Mancini sau khi bị hậu vệ này dùng tiểu xảo.

Ý thức về trách nhiệm kết nối nội bộ của Haaland còn được thể hiện qua những khoảnh khắc đời thường. Sau trận thắng Estonia, anh không tham dự những bữa tiệc sang trọng mà đứng ngoài sân Ullevaal chờ nhận túi đồ ăn nhanh để đãi đồng đội. Đó là hình ảnh giản dị nhưng có sức lan tỏa, phản ánh cách Haaland đón nhận vai trò thủ lĩnh.

Chân sút sinh năm 2000 từng trải lòng về áp lực trên vai: “Tôi cảm thấy trách nhiệm lớn trong việc đưa Na Uy đến World Cup. Na Uy chưa từng vượt qua vòng loại từ khi tôi ra đời. Được làm điều này là một vinh hạnh rất lớn”.

Song thành công của Na Uy không chỉ xoay quanh Haaland. Trước đây, nhiều người đánh giá họ là “đội bóng một người”. Nhưng dưới bàn tay HLV Stale Solbakken, Na Uy sở hữu lực lượng có chiều sâu với Odegaard, Oscar Bobb, Antonio Nusa và nhiều tài năng trẻ khác. Họ ghi 37 bàn trong chiến dịch vòng loại, mạnh nhất châu Âu. Các chiến thắng 11-1 trước Moldova hay 5-0 trước Israel là minh chứng cho sức mạnh và sự tươi trẻ. Ran Ben Shimon – HLV tuyển Israel – thậm chí nhận định chỉ Tây Ban Nha mới đủ sức sánh ngang với Na Uy về sức mạnh tấn công.

Đây là thế hệ được xây dựng bài bản nhiều năm và đang chạm tới độ chín sự nghiệp. Na Uy sẽ không tới World Cup 2026 để dừng chân ở vòng bảng.

Bước ngoặt lịch sử và những kỳ vọng tại World Cup 2026

Tấm vé dự World Cup 2026 mang giá trị đặc biệt với Haaland, bởi cha anh, Alf Inge Haaland, từng dự giải đấu năm 1994. Jan Aage Fjortoft, đồng đội cũ của ông Alf Inge, cho rằng Haaland luôn khao khát đạt thành tích ở cấp đội tuyển để vào bộ sưu tập danh hiệu cấp CLB: “Cậu ấy đã vô địch Ngoại hạng Anh, Champions League. Mảnh ghép còn thiếu là thành công cùng đội tuyển. Với Haaland, điều này giúp những cuộc trò chuyện trên bàn ăn gia đình bớt áp lực hơn”.

Fjortoft kể lại khi làm phim tài liệu về Haaland năm 2022, ông cảm nhận được sự thay đổi tâm lý của tuyển Na Uy. “Tôi thấy các cầu thủ khao khát lên tuyển. Họ muốn được đại diện cho đất nước. Trên bia mộ của bạn không ghi bạn kiếm được bao nhiêu tiền, mà là bạn đã chơi bao nhiêu trận và ghi bao nhiêu bàn cho Na Uy”.

Ở góc nhìn toàn cảnh, tấm vé World Cup phản ánh bước tiến của nền bóng đá Bắc Âu. Với thể thức 48 đội, nhiều người cho rằng cơ hội rộng mở hơn. Nhưng Na Uy cho thấy họ xứng đáng góp mặt khi đứng đầu bảng đấu có Italy, đội bóng từng là “ông kẹ” của châu Âu trong thời gian dài.

Haaland một mình “tả xung hữu đột” giữa vòng vây của các cầu thủ Italy.

HLV Solbakken đang sở hữu “quân át chủ bài” mang tên Haaland. Fjortoft nhận định: “Chừng nào bạn có Haaland trong đội, mọi thứ đều có thể. Cậu ấy có thể trở thành Vua phá lưới World Cup, thậm chí ghi hat-trick ngay trận mở màn. Cậu ấy có thể làm việc đó mỗi ngày”.

Với lối chơi trực diện, dàn cầu thủ đang vào độ chín và ngôi sao tấn công đẳng cấp hàng đầu thế giới, Na Uy sẽ trở thành ẩn số khó lường tại World Cup 2026. Khao khát và tinh thần của đội bóng trẻ này không thể bị xem thường. Thực tế, trận đấu với Italy ở lượt cuối chỉ mang tính thủ tục, bởi Na Uy có thể thua tới chín bàn mà vẫn đứng đầu bảng. Dù vậy, họ vẫn thắng đậm 4-1 ngay trên sân đối thủ.

Trong mắt nhiều chuyên gia quốc tế, Na Uy là đội “khó bị đánh bại” và “sẵn sàng trừng phạt mọi sai lầm của đối thủ”. Nền tảng ấy đến từ sự cân bằng ở cả ba tuyến, cùng một hàng công đủ sức gây áp lực liên tục. “Không đội nào muốn gặp Na Uy vào mùa hè năm sau”, NBC nhận định.

Sự trở lại của Na Uy sau 28 năm vắng bóng chắc chắn sẽ là một trong những điều đáng chờ đợi nhất World Cup 2026. Với những gì đã thể hiện, Haaland và đồng đội đang gửi đi một thông điệp đến các đội bóng lớn: Người khổng lồ” Bắc Âu đã thức giấc và khao khát thể hiện sức mạnh hơn bao giờ hết.

Xem thêm:

• Ferguson khen Amorim, Man Utd nhận cú hích chuyển nhượng
• Từ vô địch tới hụt hơi: Vì sao Liverpool rơi vào khủng hoảng
• Bellingham sẽ đá số 9 hay số 10 ở tuyển Anh?