Khi hào quang của Mbappe che mờ “Dải ngân hà”

Tháng 11/2025, sân Santiago Bernabeu chứng kiến những màn toả sáng liên tiếp của Mbappe. Trên bảng tỷ số, tên của tiền đạo người Pháp xuất hiện đều đặn như được lập trình bởi một cỗ máy. Nhưng đối lập với sự rực rỡ đó là một vẻ âm u đang bao trùm phòng thay đồ. “Dải ngân hà” Real Madrid giờ đây chỉ còn là bầu trời đen với một ngôi sao bao trùm tất cả.

Đó là điều bất thường, và cũng đặt ra những câu hỏi. Phải chăng thành tích đứng đầu bảng La Liga cùng những chiến thắng tại Champions League đang hoàn toàn là hệ quả của sự bùng nổ từ một cá nhân? Và điều đó có đang che giấu những mầm mống của một sự mất cân bằng có thể dẫn tới sụp đổ khi mùa giải trôi đi?

Mbappe ăn mừng bàn thắng thứ 400 trong sự nghiệp.

Hai kết quả gần nhất giống như những gáo nước lạnh dội thẳng vào niềm kiêu hãnh của Madridistas: thất bại 0-1 đầy bất lực trước Liverpool tại Anfield ở Champions League và trận hòa không bàn thắng tẻ nhạt với Rayo Vallecano tại La Liga. Lần đầu tiên kể từ tháng 5/2023, "Kền kền trắng" không thể ghi bàn trong hai trận liên tiếp. 

Những kết quả này không chỉ là cú vấp về mặt điểm số; chúng dường như phơi bày sự thật trần trụi và đáng báo động: Real Madrid đang mắc "hội chứng phụ thuộc Mbappe" ở cấp độ nguy hiểm nhất. Một tập thể từng tự hào với sức mạnh đến từ mọi vị trí giờ đây đang biến thành đội bóng một người, nơi mọi đường bóng đổ dồn về một địa chỉ, và khi ngòi nổ ấy bị phong tỏa, cả hệ thống sụp đổ.

Hào quang rực rỡ của Mbappe

Không ai có thể phủ nhận tài năng kiệt xuất của Kylian Mbappe. Với 18 pha lập công chỉ sau 16 lần ra sân, tiền đạo người Pháp đang gánh vác tới 53% tổng số bàn thắng của Real Madrid mùa này. 

Sự thăng hoa của Mbappe không chỉ gói gọn tại Bernabeu mà còn lan tỏa rực rỡ trong màu áo đội tuyển quốc gia. Cú đúp đẳng cấp và một kiến tạo giúp Pháp đè bẹp Ukraine 4-0 hôm 14/11 không chỉ mang về tấm vé dự World Cup 2026, mà còn đưa tiền đạo 26 tuổi chạm mốc 400 bàn thắng trong sự nghiệp – thành tích anh đạt được ở độ tuổi trẻ hơn cả những huyền thoại như Lionel Messi hay Cristiano Ronaldo.

Đây là những con số thống kê khủng khiếp, thường chỉ thấy ở những đội bóng tầm trung đang vật lộn trụ hạng nhờ hơi thở của một ngôi sao lớn, chứ không phải ở một "Dải ngân hà" trị giá hàng tỷ euro, nơi mỗi vị trí trên sân đều là những tuyển thủ quốc gia hàng đầu thế giới. 

Để làm rõ sự mất cân đối này, hãy nhìn lại cùng thời điểm năm ngoái: Vinicius Junior – người đóng góp nhiều nhất – cũng chỉ chiếm 28% số bàn thắng của đội. Khi đó, sự nguy hiểm của Real đến từ tính đa dạng và khó lường. Vinicius, Bellingham, Rodrygo hay thậm chí các hậu vệ đều có thể nổ súng.

Hiện tại, sự xuất sắc của Mbappe dường như đang tạo ra một "hiệu ứng bóng đèn" tiêu cực. Ánh sáng của anh quá rực rỡ khiến những nguồn ngôi sao xung quanh trở nên mờ nhạt và dần tắt lịm. Mbappe di chuyển rộng, dứt điểm đa dạng và gần như không thể ngăn cản trong các tình huống 1-1. Nhưng chính phong cách thi đấu cần nhiều bóng và xu hướng chiếm lĩnh không gian của anh đã vô tình hút hết oxy của những người đồng đội.

Việc phải “chiều chuộng” Mbappe, bất kể vì lý do khách quan hay chủ quan, đều làm nảy sinh vấn đề chiến thuật. Các tiền vệ Real Madrid, thay vì quét radar tìm kiếm những phương án thoáng nhất, giờ đây có xu hướng mặc định tìm kiếm số 9 của họ trong mọi tình huống.

Sự phụ thuộc này tạo ra thói quen lười biếng trong tư duy triển khai bóng. Khi bóng đến chân Mbappe, nó thường kết thúc trong lưới. Nhưng khi bóng không đến chân anh, hoặc khi đối thủ dùng số đông để cô lập siêu sao người Pháp, Real Madrid bế tắc hoàn toàn vì các phương án B, C đã nguội lạnh cảm giác ghi bàn từ lâu.

Hơn nữa, việc Mbappe chiếm 53% số bàn thắng không đồng nghĩa hàng công Real mạnh lên chừng ấy “công lực”. Thực tế, tổng số bàn thắng của Real đang có dấu hiệu chững lại so với cùng kỳ năm ngoái khi tính trên bình diện tập thể. Đội bóng Hoàng gia đang rơi vào cái bẫy kinh điển của các tập thể sở hữu siêu sao. Khi có trong đội một cầu thủ giải quyết được mọi vấn đề, bạn ngừng tìm kiếm các giải pháp mang tính hệ thống. Và khi cá nhân đó bị bắt bài, bạn nhận ra mình không còn hệ thống nào để dựa vào.

Những 'vệ tinh' lạc lối trong dải ngân hà

Nếu Mbappe là mặt trời đang tỏa nắng rực rỡ, thì những hành tinh xung quanh anh đang trải qua kỷ băng hà lạnh lẽo. Nạn nhân lớn nhất và đau đớn nhất của "kỷ nguyên Mbappe" chính là Vinicius Junior. Chỉ mới vài tháng trước, tiền đạo người Brazil còn là tâm điểm của mọi đợt lên bóng, là ứng viên hàng đầu cho Quả Bóng Vàng với nụ cười rạng rỡ đặc trưng. Giờ đây, Vinicius hiện lên với hình ảnh của sự ức chế, lạc lõng và giận dữ.

Sáu trận liên tiếp không ghi bàn là chuỗi tịt ngòi dài nhất của Vinicius trong hai năm qua, nhưng những con số khô khan chưa nói lên hết bi kịch. Vấn đề cốt lõi nằm ở việc xung đột không gian hoạt động. Dù trên lý thuyết, Mbappe được bố trí đá trung phong cắm, nhưng bản năng tự nhiên luôn thôi thúc cầu thủ người Pháp dạt sang cánh trái – "lãnh địa" của Vinicius. Sự chồng chéo trong cách di chuyển khiến Vinicius thường xuyên rơi vào hai trạng thái: hoặc phải dạt ra quá xa khung thành, sát đường biên dọc nơi anh ít gây nguy hiểm hơn; hoặc giẫm chân lên vị trí của đồng đội, khiến không gian chơi bóng trở nên chật chội và ngột ngạt.

Sự ức chế lên đến đỉnh điểm và bùng nổ trong trận El Clasico hồi tháng 10. Hình ảnh Vinicius phản ứng gay gắt khi bị thay ra, cùng câu nói "Tôi sẽ rời đội" mà camera bắt được, không chỉ là sự nóng giận nhất thời. Đó là tiếng kêu cứu của một ngôi sao cảm thấy vị thế của mình bị đe dọa. 

Vinicius buộc phải hy sinh để Mbappe có bóng nhiều hơn.

Mối quan hệ rạn nứt với tân HLV Xabi Alonso càng làm tình hình thêm trầm trọng. Alonso, với triết lý kiểm soát và kỷ luật vị trí nghiêm ngặt, dường như đang cố gắng "gò" chất ngẫu hứng Samba của Vinicius vào một khuôn khổ chiến thuật cứng nhắc để phục vụ Mbappe, điều mà cầu thủ này không thể chấp nhận.

Nếu Vinicius không thể che giấu cảm xúc, thì Jude Bellingham và Rodrygo lại đang chìm dần vào sự im lặng đáng sợ. Bellingham, người hùng của mùa giải trước với 23 bàn thắng và những pha xâm nhập vòng cấm như một tiền đạo ảo, giờ đây bị kéo lùi sâu hơn để phục vụ cho hệ thống kiểm soát bóng của Alonso. Chấn thương vai hồi tháng 7 chắc chắn ảnh hưởng đến thể lực của tiền vệ người Anh, nhưng vấn đề lớn hơn nằm ở vai trò trên sân. 

Với Mbappe án ngữ phía trên và thường xuyên lùi xuống nhận bóng, khoảng trống để Bellingham băng lên dứt điểm từ tuyến hai – vũ khí lợi hại nhất của anh – đã bị thu hẹp đáng kể. Chỉ ghi 3 bàn từ đầu mùa và tịt ngòi trong hai trận gần nhất, là những con số khiêm tốn so với tiêu chuẩn mà Bellingham luôn muốn hướng tới.

Trong khi đó, Rodrygo đang trở thành "người vô hình" thực sự tại Bernabeu. 13 trận không ghi bàn, pha lập công gần nhất của anh tại La Liga đã từ tháng 1/2025. Đây là những thống kê của một tiền đạo hạng trung chứ không phải trụ cột Real Madrid. Cầu thủ người Brazil khao khát được đá cánh trái, nhưng nơi đó "đất chật người đông" với sự hiện diện của Vinicius và Mbappe. Bị đẩy sang cánh phải, Rodrygo thi đấu tròn vai nhưng thiếu hẳn sự đột biến và niềm vui. Anh vẫn là người tạo ra nhiều cơ hội nhất đội nhờ kỹ thuật cá nhân và tốc độ, nhưng cái duyên ghi bàn và sự tự tin trong những pha dứt điểm quyết định dường như đã biến mất.

Không chỉ các trụ cột, ngay cả những nhân tố trẻ cũng bị ảnh hưởng bởi sự trì trệ của hệ thống. Franco Mastantuono, bản hợp đồng bom tấn 63,2 triệu euro, mới chỉ có vỏn vẹn 1 bàn thắng. Thần đồng Endrick, người được kỳ vọng sẽ "chia lửa" từ băng ghế dự bị, sắp phải khăn gói sang Lyon dưới dạng cho mượn vào tháng 1/2026 vì không tìm được chỗ đứng. Khi các ngôi sao đá chính không thể giải quyết trận đấu sớm, các cầu thủ trẻ không có cơ hội ra sân tích lũy kinh nghiệm, tạo nên một vòng luẩn quẩn gây thui chột tài năng.

Bài toán nan giải của Xabi Alonso và hệ lụy chiến thuật

Bức tranh tại Real Madrid hiện tại đặt ra bài toán hóc búa cho Xabi Alonso. Thực tế là Real Madrid dưới thời chiến lược gia người Tây Ban Nha đang chơi tấn công bài bản hơn mùa trước nếu xét tới các thống kê. Chỉ số bàn thắng kỳ vọng (xG) của họ đạt 33,3, cao hơn đáng kể so với con số 27,9 cùng kỳ năm ngoái. Họ chạm bóng trong vòng cấm đối phương nhiều hơn, kiểm soát trận đấu tốt hơn, và hạn chế được các pha phản công của đối thủ.

Nhưng bóng đá đỉnh cao là trò chơi của những khoảnh khắc. Và ở khía cạnh này, Real đang xuống dốc. Tỷ lệ chuyển hóa cơ hội của toàn đội đã giảm từ 11,9% xuống còn 10,6%. Sự chênh lệch giữa "bàn thắng kỳ vọng" và "bàn thắng thực tế" phản ánh một vấn đề tâm lý nghiêm trọng: Sự tự tin. 

Trong khi Mbappe toả sáng, Vinicius, Bellingham và Rodrygo phải chịu thiệt.

Khi Mbappe không dứt điểm, những người còn lại, với đôi chân nặng trĩu áp lực và cảm giác bóng bị bào mòn do ít được dứt điểm, thường xuyên bỏ lỡ những cơ hội ngon ăn. Họ dứt điểm trong tâm thế sợ hãi, vội vàng, hoặc cố gắng chuyền bóng cho Mbappe ngay cả khi bản thân ở vị trí thuận lợi hơn.

Xabi Alonso đang đứng trước ngã ba đường. Triết lý bóng đá của ông từng thành công rực rỡ tại Bayer Leverkusen nhờ sự kiểm soát tập thể và cự ly đội hình khoa học. Tuy nhiên, "DNA" của Real Madrid lại luôn gắn liền với sự tự do, hỗn loạn có kiểm soát và sự tỏa sáng cá nhân.

Việc cố gắng áp đặt một hệ thống quá chặt chẽ lên những nghệ sĩ như Vinicius hay Rodrygo đang tạo ra phản ứng ngược. Alonso muốn Bellingham đá tiền vệ kiến thiết lùi sâu, nhưng Bellingham lại muốn dâng cao. Ông muốn Vinicius giữ kỷ luật vị trí, nhưng Vinicius muốn tự do di chuyển. Ông xây dựng mọi thứ quanh Mbappe, nhưng vô tình làm "nghẽn mạch" những vệ tinh khác.

Sự thăng hoa của Mbappe là điềm lành, nhưng cũng trở thành lời nguyền cho Real Madrid mùa này. Một đội bóng vĩ đại không thể chỉ sống nhờ hơi thở của một cá nhân, dù cá nhân đó xuất sắc đến đâu. Lịch sử bóng đá đã chứng minh, những tập thể "Galacticos" thất bại thường là những tập thể mất cân bằng. Real Madrid đang có nguy cơ trở thành "PSG phiên bản 2.0": Sở hữu ngôi sao sáng nhất thế giới, áp đảo các chỉ số cá nhân, nhưng lại thiếu đi sức mạnh tập thể để chinh phục những đỉnh cao thực sự.

Bài toán dành cho Alonso lúc này không phải là làm sao để Mbappe ghi nhiều bàn hơn nữa. Thách thức đối với chiếc ghế của ông là làm sao để các vệ tinh xung quanh Mbappe tìm lại được niềm vui chơi bóng. Ông cần tìm ra công thức để Vinicius và Mbappe có thể cộng hưởng thay vì giẫm chân nhau, để Bellingham tìm lại bản năng sát thủ, và để Rodrygo cảm thấy mình quan trọng trở lại.

Xem thêm: 

• Liverpool, Man City tranh giành ngôi sao tấn công của Bournemouth
• Erling Haaland và cuộc phục hưng thần kỳ của bóng đá Na Uy
• Ferguson khen Amorim, Man Utd nhận cú hích chuyển nhượng