Mất Cup cho Barca, Alonso vẫn ghi điểm về chiến thuật

Khi Real Madrid bổ nhiệm Xabi Alonso vào tháng 5/2025, quyết định này được xem là bước đi táo bạo. Đội bóng hoàng gia đặt cược vào một HLV trẻ, mạnh về tư duy chiến thuật, đại diện cho lớp huấn luyện viên trẻ với phong cách hiện đại của châu Âu. Tại Bayer Leverkusen, Alonso tạo dựng danh tiếng nhờ theo đuổi lối chơi pressing cường độ cao, chuyển trạng thái nhanh và kiểm soát không gian bằng cấu trúc chiến thuật phức tạp.

Tuy nhiên, Real chưa bao giờ là môi trường lý tưởng cho những thử nghiệm dài hạn. Chỉ sau vài tháng, Alonso nhận ra việc áp đặt toàn bộ triết lý của mình lên một tập thể giàu ngôi sao nhưng thiếu cân bằng là điều gần như bất khả thi. Trận chung kết Siêu Cup Tây Ban Nha gặp Barcelona thể hiện rõ điều đó.

Alonso gây ấn tượng về tư duy chiến thuật dù Real thua Barca ở trận tranh Siêu Cup Tây Ban Nha.

Trước một Barca đang đạt phong độ cao dưới thời Hansi Flick, Real không còn cố gắng kiểm soát thế trận. Alonso từ bỏ sơ đồ 4-3-3 quen thuộc để chuyển sang hệ thống linh hoạt hơn, cho phép Real phòng thủ với năm người khi không có bóng. Đó như thể một sự thừa nhận, rằng Real lúc này không đủ nhân sự để chơi thứ bóng đá chủ động trước đối thủ mạnh nhất La Liga.

Cách tiếp cận ấy gợi nhớ giai đoạn Alonso còn khoác áo Real dưới thời Jose Mourinho. Khi đó, đội bóng hoàng gia sẵn sàng lùi sâu, phòng ngự chặt và chờ đợi thời cơ trước Barcelona của Pep Guardiola. Trong vai trò HLV, Alonso buộc phải vận dụng tư duy thực dụng học được từ Mourinho, thay vì triết lý kiểm soát và áp đặt thế trận ông từng học từ Guardiola khi làm việc chung ở Bayern Munich.

Về kết quả, Real vẫn thất bại 2-3. Barcelona giành Siêu Cup nhờ bàn ấn định tỷ số của Raphinha. Nhưng cục diện trận đấu không quá chênh lệch như nhiều dự đoán trước giờ bóng lăn. Thậm chí, nếu tận dụng tốt những cơ hội ở cuối trận, đội bóng áo trắng hoàn toàn có thể kéo trận đấu sang hiệp phụ. Trong bối cảnh bị đánh giá thấp hơn, đây là màn trình diễn đáng khen của Alonso và học trò.

Dù vậy, trận chung kết cũng phơi bày hàng loạt vấn đề hệ thống của Real. Hàng thủ liên tục xáo trộn vì chấn thương khiến Alonso không có nhiều lựa chọn. Những bản hợp đồng mới như Dean Huijsen hay Trent Alexander-Arnold chưa chơi ổn định, trong khi các trụ cột như Dani Carvajal, Eder Militao hay Antonio Rudiger thường xuyên vắng mặt. Việc thiếu nhân sự buộc Alonso phải điều chỉnh sơ đồ, chấp nhận hy sinh tính chủ động để đảm bảo an toàn.

Ở tuyến giữa, Real Madrid vẫn loay hoay sau sự ra đi của Toni Kroos và Luka Modric. Họ thiếu một nhạc trưởng đủ khả năng điều tiết nhịp độ và kiểm soát không gian. Điều đó khiến Real Madrid gặp khó ngay cả trước các đội trung bình ở La Liga, chứ chưa nói đến một trận El Clasico để tranh danh hiệu.

Trên hàng công, các ngôi sao tấn công của Real Madrid có xu hướng “giẫm chân nhau”. Kylian Mbappe, Vinicius Junior và Rodrygo đều thích dạt sang cánh trái và tấn công từ biên vào trung lộ. Vấn đề này đã tồn tại từ đầu mùa, và người chịu thiệt thòi nhất là Vinicius.

Tuy nhiên, ở trận tranh Siêu Cup, Mbappe không thể đá chính do chấn thương, buộc Alonso phải sử dụng Gonzalo Garcia ở vị trí tiền đạo cắm. Điều đó giúp Vinicius Junior có thêm không gian hoạt động và tiền đạo Brazil đã chơi một trận xuất sắc, gỡ hoà 1-1 cuối hiệp một sau một pha độc diễn và tạo ra nhiều tình huống sóng gió. Điều này sẽ khiến Alonso phải đau đầu trong việc lựa chọn đội hình ở nửa sau mùa giải.

Trước đó, vào giai đoạn đầu mùa, Alonso từng cố gắng áp đặt những yêu cầu chiến thuật chi tiết lên các ngôi sao tấn công, từ phân tích video đến các buổi huấn luyện cá nhân hóa. Điều này gây ra không ít căng thẳng trong phòng thay đồ. Tuy nhiên, theo thời gian, Alonso đã phải nhún nhường.

“Xabi của hiện tại không còn là Xabi hồi tháng 6”, chính ông thừa nhận vào tháng trước. Alonso đã giảm bớt yêu cầu chiến thuật, đơn giản hoá lối chơi và tập trung vực dậy tinh thần thi đấu của các học trò. Đó là cách để tồn tại trong môi trường đòi hỏi thành tích tức thì như tại Real.

Chủ tịch Florentino Perez có vẻ vẫn còn hoài nghi về khả năng làm việc lâu dài của Alonso. Hình ảnh ông đứng lặng lẽ trong lễ trao Cup cho Barcelona sau trận đấu phản ánh sự không hài lòng. Tuy nhiên, nhiều nguồn tin nội bộ cho biết chiếc ghế của Alonso hiện tại vẫn an toàn.

Quan trọng hơn, các cầu thủ Real Madrid đang cho thấy họ sẵn sàng thi đấu vì HLV. Vinicius Junior chấm dứt chuỗi trận tịt ngòi, Courtois tiếp tục lên tiếng bảo vệ tập thể, và không còn những dấu hiệu công khai bất mãn như hồi đầu mùa.

Xabi Alonso chưa thắng được Barcelona, nhưng ông đã chứng tỏ khả năng thích nghi - một điều quan trọng để dẫn dắt đội bóng số một hành tinh. Tại Real, đôi khi chiến thắng không nằm ở tỷ số, mà ở khả năng thu phục lòng người và giữ ghế dài hạn. Ít nhất, Alonso đã làm được điều đó sau trận tranh Siêu Cup.

Xem thêm:

Vinicius Junior lạc nhịp trong cỗ máy Real của Alonso

Triều đại Ruben Amorim tại Man Utd sụp đổ trong hỗn loạn

9 câu hỏi then chốt trước loạt trận giữa tuần vòng 21 Ngoại hạng Anh