Gyokeres sắm vai người hùng, Thụy Điển đoạt vé World Cup

Khung cảnh hỗn loạn bao trùm khu vực cấm địa của Ba Lan trong những phút cuối tại sân Strawberry Arena. Sau khi thủ môn đội khách cản phá cú sút của Lucas Bergvall và nỗ lực lốp bóng của Besfort Zeneli đi trúng cột dọc, Viktor Gyokeres xuất hiện đúng lúc ở cự ly chưa đầy sáu mét. Cú sút bồi tung nóc lưới của tiền đạo đang khoác áo Arsenal ở phút 88 ấn định chiến thắng 3-2 cho đội chủ nhà. Bàn thắng này chấm dứt hy vọng của Ba Lan, đồng thời khép lại một chiến dịch vòng loại kỳ lạ của tuyển Thụy Điển.

Trận chung kết chứng kiến màn rượt đuổi tỷ số ngoạn mục. Đội chủ nhà hai lần vươn lên dẫn trước nhờ cú sút xa trái phá của Anthony Elanga và pha đánh đầu từ tình huống cố định của trung vệ Gustaf Lagerbielke. Tuy nhiên, Ba Lan cũng cho thấy bản lĩnh khi hai lần gỡ hòa thành công, đồng thời tạo ra thế trận lấn lướt về mặt kiểm soát bóng. Dù vậy, sự kiên cường của hàng thủ Thụy Điển, với những pha cản phá ngay trên vạch vôi và sự xuất sắc của thủ thành kỳ cựu Kristoffer Nordfeldt, đã làm nản lòng mũi nhọn Robert Lewandowski. Kịch tính khép lại bằng pha bóng lộn xộn mang về bàn ấn định tỷ số của Gyokeres, chính thức dập tắt tham vọng dự kỳ World Cup cuối cùng trong sự nghiệp của Lewandowski.

Gyokeres ăn mừng sau khi ghi bàn quyết định giúp Thuỵ Điển tới World Cup.

Thụy Điển giành quyền đá play-off nhờ vé vớt sau một chiến dịch vòng loại bết bát. Họ đứng bét bảng sau Thụy Sĩ, Kosovo và Slovenia sau khi không giành nổi một chiến thắng nào. Tuy nhiên, thể thức phân nhánh phức tạp của UEFA Nations League đã tạo ra một con đường thoát hiểm cho đội bóng Bắc Âu. Việc chơi tệ và rớt từ League B xuống League C vào năm 2022 lại giúp Thụy Điển rơi vào nhóm đấu dễ thở hơn vào năm 2024. Tại đây, nhờ bàn thắng ấn định chiến thắng 2-1 trước Slovakia của Alexander Isak, Thụy Điển đứng đầu bảng League C và bất ngờ sở hữu suất đá play-off World Cup bất chấp tỷ lệ thắng 0% ở vòng loại.

Mọi chuyện tiếp tục hanh thông với Thụy Điển ở vòng đấu vớt. Ở trận bán kết nhánh, họ chỉ phải đối đầu Ukraine trên sân trung lập tại Valencia (Tây Ban Nha) thay vì phải làm khách tại Đông Âu. Nhờ cú hat-trick đẳng cấp của Gyokeres, Thụy Điển dễ dàng thắng 3-1. Lá thăm may mắn sau đó tiếp tục trao cho họ lợi thế sân nhà ở trận chung kết gặp Ba Lan, tạo tiền đề cho chiến thắng lịch sử tại Stockholm.

Dấu ấn của Graham Potter

Thành quả này mang đậm dấu ấn chiến thuật của Graham Potter. Chấp nhận ngồi vào "ghế nóng" thay Jon Dahl Tomasson - người bị sa thải vì thành tích bết bát, cựu thuyền trưởng Chelsea và West Ham nhanh chóng xoay chuyển tình thế. Dù không thành công tại môi trường bóng đá Anh thời gian qua, Potter lại là nhân vật rất được tôn trọng tại Thụy Điển. Trong quá khứ, ông từng có bảy năm biến đội bóng vô danh Ostersunds từ giải hạng Tư vươn lên vô địch Cup Quốc gia và lọt vào vòng loại trực tiếp Europa League. Sự am hiểu văn hóa bản địa cùng khả năng giao tiếp bằng tiếng Thụy Điển trôi chảy giúp chiến lược gia 50 tuổi nhanh chóng thu phục phòng thay đồ.

Ngay khi tiếp quản, Potter lập tức chuyển sang sơ đồ năm hậu vệ, ưu tiên sự vững chắc ở tuyến dưới. Dù chỉ kiểm soát bóng 33% trước Ba Lan và lép vế trước Ukraine, hàng thủ Thụy Điển dưới thời Potter tỏ ra kỷ luật và khó bị đánh bại hơn hẳn. Nhờ cự ly đội hình hợp lý, họ ghi sáu bàn trong hai trận play-off nhưng vẫn đảm bảo sự an toàn nơi phần sân nhà.

Đáng chú ý, Potter làm được điều này với một đội hình chắp vá do bão chấn thương. Ông mất nhạc trưởng Dejan Kulusevski (ngồi ngoài cả mùa giải), tiền đạo đắt giá Alexander Isak (gãy chân từ dịp Giáng sinh), cùng hàng loạt nhân tố phòng ngự như Isak Hien hay Emil Krafth. Đứng trước tình thế đó, Potter đặt niềm tin vào thủ thành 36 tuổi Kristoffer Nordfeldt. Dù chỉ là phương án dự bị suốt 15 năm qua ở cấp độ đội tuyển, thủ môn này đã chơi xuất thần với hai pha cứu thua quan trọng trước Ba Lan, đồng thời khởi xướng các đợt phản công bằng những cú phát bóng dài chuẩn xác.

Trên hàng công, trong bối cảnh vắng Isak, Gyokeres sắm vai chủ công và không làm người hâm mộ thất vọng. Chân sút đang dẫn đầu danh sách ghi bàn của Arsenal đóng góp bốn bàn trong hai trận định đoạt số phận của Thụy Điển. Ở trận chung kết, dù thi đấu tương đối mờ nhạt trong phần lớn thời gian, Gyokeres vẫn biết cách lên tiếng ở thời khắc quyết định nhất.

Sự tin tưởng của Liên đoàn Bóng đá Thụy Điển dành cho Potter lớn đến mức họ đã gia hạn hợp đồng với ông đến năm 2030, ngay cả khi đội thi đấu chật vật ở hai trận giao hữu mà HLV người Anh ra mắt (thua Thụy Sĩ 1-4, hòa Kosovo 1-1). Trả lời truyền thông sau chiến thắng trước Ba Lan, Potter gạt bỏ những chỉ trích về lối đá thực dụng: "Chúng tôi chơi không hoàn hảo, nhưng ai bận tâm chứ? Chúng tôi sẽ đến World Cup. Tôi không muốn phân tích trận đấu lúc này. Tôi sẽ uống một cốc bia và tự nhủ rằng mình sắp đến Dallas. Chắc tôi phải phủi bụi chiếc mũ cao bồi của mình thôi".

Dù bị giới chuyên môn đánh giá là một trong những đội giành vé vớt có thông số vòng loại kém nhất thế kỷ, Thụy Điển vẫn hứa hẹn là ẩn số đáng gờm tại Bắc Mỹ. Khi Isak và Kulusevski bình phục, kết hợp cùng phong độ ghi bàn ấn tượng của Gyokeres và sức trẻ của bộ đôi tiền vệ Yasin Ayari, Lucas Bergvall, Potter sẽ sở hữu trong tay một lứa cầu thủ đồng đều và giàu sự bùng nổ. Thụy Điển nằm tại Bảng F và sẽ bắt đầu chiến dịch World Cup 2026 bằng trận đấu với Tunisia tại Monterrey (Mexico) vào ngày 15/6, trước khi di chuyển sang Mỹ để chạm trán Hà Lan tại Houston và Nhật Bản tại Dallas.

Xem thêm

• Italy lần thứ ba liên tiếp lỡ hẹn World Cup sau thất bại tủi hổ trước Bosnia
• Hàng loạt cầu thủ bị vắt kiệt sức trước World Cup 2026
• Gavi và cuộc chạy đua với thời gian để dự World Cup 2026