Bi kịch của 'Cậu bé vàng': Phil Foden ngày càng lạc lõng tại Man City

Bóng đá đỉnh cao hiếm khi vận hành theo một đường thẳng, và sự nghiệp của Phil Foden trong mùa giải 2025-2026 là minh chứng rõ nét cho quy luật nghiệt ngã đó. Khép lại năm 2025 với phong độ rực sáng – ghi 6 bàn trong 4 trận tại Ngoại hạng Anh trước dịp Giáng sinh – tiền vệ người Anh tưởng chừng đã tìm lại được phiên bản tốt nhất của chính mình. Sau cú đúp siêu phẩm vào lưới Borussia Dortmund tại Champions League, anh rạng rỡ chia sẻ trước ống kính: "Tôi cần ra sân với một nụ cười, và tôi đang làm được điều đó".

Thế nhưng, nụ cười ấy đã vụt tắt quá nhanh khi bước sang năm 2026. Kể từ sau trận derby Manchester vào giữa tháng Một, Foden chỉ đá chính vỏn vẹn 2 trong số 7 trận của nửa xanh thành Manchester. Những bước chạy thanh thoát nhường chỗ cho sự nặng nề, những pha xử lý đột biến biến thành những đường chuyền sai địa chỉ, và đỉnh điểm của sự sa sút vừa bị phơi bày trong buổi tối thứ Tư tại Etihad, khi Man City đánh rơi chiến thắng trước Nottingham Forest.

Foden không còn giữ được vị trí trong đội hình Man City ở mùa này.

Bernardo Silva bóc lỗi Foden trước truyền thông

Trận hòa 2-2 trước Nottingham Forest là một cái tát mạnh vào tham vọng bám đuổi ngôi đầu của thầy trò Pep Guardiola. Nếu như bàn thua đầu tiên đến từ một khoảnh khắc thiên tài không thể ngăn cản với cú đánh gót điệu nghệ của Morgan Gibbs-White, thì ở bàn thua thứ hai, sai lầm cá nhân đã trở thành nhát dao chí mạng hướng về hệ thống phòng ngự lỏng lẻo của đội chủ nhà. Tác giả của cú sút tung lưới Man City là Elliot Anderson, nhưng người phải chịu trách nhiệm lớn nhất cho khoảng trống mênh mông đó là Phil Foden.

Sau trận đấu, Bernardo Silva – một trong những người tiếng nói có trọng lượng nhất trong phòng thay đồ Man City – đã không giấu được sự thất vọng tột độ. Tiền vệ người Bồ Đào Nha lạnh lùng phân tích: "Bàn thua thứ hai khiến tôi bức xúc hơn rất nhiều vì chúng tôi đã phòng ngự quá tệ. Có một tình huống đập nhả một-hai đơn giản mà chúng tôi không chịu theo kèm bước di chuyển của đối phương. Suy cho cùng, khi bạn không thực hiện tốt những nguyên tắc cơ bản nhất, bạn sẽ phải trả giá."

Khi một phóng viên cố gắng nói đỡ rằng đó đơn thuần là một pha phối hợp "sắc bén" của Forest, Bernardo lập tức phản bác: "Không hề sắc bén. Nó không đủ sắc bén để đánh bại chúng tôi nếu xét theo tiêu chuẩn thông thường. Sai lầm luôn xảy ra, nhưng chúng tôi cần phải phòng ngự tốt hơn trong những tình huống như thế".

Bernardo Silva lịch sự không chỉ đích danh, nhưng hàng triệu khán giả và các chuyên gia phân tích băng hình đều thấy rõ: Phil Foden chính là mắt xích đã bị vượt qua dễ dàng. Trong tình huống đập nhả đó, Foden hoàn toàn đứng chôn chân, cho phép Anderson thoải mái chạy vòng qua lưng mình để nhận đường chuyền trả lại mà không vấp phải bất kỳ sự kháng cự nào. Ở cấp độ bóng đá đỉnh cao, luật bất thành văn khi đối mặt với các pha ban bật một-hai là bạn phải dùng cơ thể che chắn, cản bước chạy của người chuyền bóng. Foden đã quên mất kỹ năng phòng ngự cơ bản đó, hoặc tệ hơn, đôi chân và khối óc của anh đã quá mệt mỏi để phản xạ kịp thời.

Trong một buổi tối mà Man City phung phí vô số cơ hội và chuyền hỏng liên tục, sai lầm của Foden đã khiến họ phải trả giá đắt. Đối với một cầu thủ đang chắt chiu cơ hội để lấy lại niềm tin từ ban huấn luyện, sai lầm trực tiếp dẫn đến bàn thua là điều tồi tệ nhất. Nó phơi bày việc Foden hiện tại không chỉ đánh mất sự sắc bén trên mặt trận tấn công, mà còn đang trở thành một rủi ro hiện hữu cho hệ thống phòng ngự của toàn đội.

Guardiola vẫn xem Foden là 'con cưng', nhưng cất anh trên ghế dự bị.

Áp lực tâm lý của 'đứa con cưng'

Sự sa sút của Foden vốn là hệ quả của những vấn đề âm ỉ kéo dài từ hơn một năm qua. Dù từng thi đấu bùng nổ để giúp Man City thăng hoa ở mùa giải 2023-2024, Foden thừa nhận bản thân đã phải chiến đấu với những áp lực tinh thần vô hình. "Tôi đã phải đối mặt với rất nhiều vấn đề tâm lý ở bên ngoài sân cỏ," anh bộc bạch hồi tháng Năm năm ngoái. "Đôi khi trong cuộc sống, có những thứ còn lớn hơn cả bóng đá. Nếu mọi thứ bên ngoài ổn thỏa, tôi chắc chắn sẽ chơi tốt hơn trên sân."

Những chấn thương dai dẳng ở mắt cá chân càng làm trầm trọng thêm tình hình, tước đi của anh sự thanh thoát và tốc độ đoạn ngắn vốn là vũ khí sở trường. Những cơn đau thể xác có thể chữa lành bằng y học, còn vết thương tâm lý lại đòi hỏi liều thuốc phức tạp hơn rất nhiều.

Pep Guardiola hiểu rõ điều đó hơn ai hết. Vị chiến lược gia người Tây Ban Nha luôn dành cho Foden một thứ tình cảm đặc biệt. "Thằng bé sẽ dần lấy lại phong độ," Guardiola chia sẻ hồi tháng trước. "Cậu ấy là con trai tôi. Cậu ấy là đứa con cưng của cả tập thể này. Chúng tôi đang cố gắng bảo vệ Foden và giúp cậu ấy trở lại là chính mình. Foden là một con người. Trong một sự nghiệp kéo dài tám, chín năm, sẽ có lúc bạn thăng hoa và có lúc bạn chạm đáy. Chuyện đó rất đỗi bình thường."

Thế nhưng, tình thương của Pep không đồng nghĩa với sự bao che mù quáng trên sân. Tại trận derby Manchester, Foden đã bị thay ra ngay khi hiệp một khép lại. Dù Pep giải thích đó thuần túy là quyết định chiến thuật do Foden bị đau nhẹ ở tay, nhưng biểu cảm thất vọng của tiền vệ 25 tuổi khi bị rút ra sân trong trận thua 1-3 trước Bodo/Glimt vài ngày sau đó đã cho thấy một câu chuyện khác. Anh đang bất mãn với chính mình và với hoàn cảnh hiện tại.

Hình ảnh Foden và Guardiola ôm chầm lấy nhau ăn mừng bàn thắng muộn của Erling Haaland tại Anfield cách đây vài tuần cho thấy mối liên kết giữa họ chưa hề rạn nứt. Vấn đề chỉ là, cái ôm đó diễn ra khi Foden đang mặc áo bib của cầu thủ dự bị. Trong sáu tuần qua, anh đã bị đẩy lên ghế dự bị trong hầu hết các trận đấu tại Ngoại hạng Anh. Tình thương của Pep là vô bờ bến, nhưng tiêu chuẩn tại Etihad là rất khắt khe.

Sự chật vật của Foden còn đến từ việc chiến thuật của Man City trải qua những biến chuyển sâu sắc trong nỗ lực giành lại ngôi vương Ngoại hạng Anh. Sự trở lại mạnh mẽ của Rodri và sự thăng tiến của tài năng trẻ Nico O'Reilly ở khu trung tuyến đã  mang cho Guardiola những lựa chọn mới. Trong khi đó, Bernardo Silva vẫn chứng minh anh là cỗ máy không thể thay thế.

Sai lầm chí tử của Foden khiến Man City đánh rơi điểm trước Nottingham Forest.

Khi Haaland vắng mặt trong trận gặp Wolves, Guardiola đã tái kích hoạt sơ đồ 4-2-2-2. Trong hệ thống này, Haaland và tân binh Antoine Semenyo thường chiếm lĩnh hai vị trí cao nhất trên hàng công. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ còn đúng một suất đá chính ở nhóm "hai hộ công trung tâm" phía sau tiền đạo. Và Foden đang phải bước vào một cuộc chiến sinh tồn khốc liệt để tranh giành vị trí duy nhất đó với những cái tên đang đạt phong độ cao như Rayan Cherki, Tijjani Reijnders, hay Omar Marmoush.

So với những tân binh mang trong mình khát khao thể hiện, Foden mang trên vai áp lực khổng lồ của một biểu tượng do chính CLB đào tạo nên. Trận đấu với Nottingham Forest lẽ ra phải là cơ hội vàng để Foden chứng minh giá trị, nhưng thay vì tỏa sáng, anh lại tự khiến mình chìm sâu hơn bằng những đường chuyền sai địa chỉ và một sai lầm phòng ngự chí mạng.

Cuộc khủng hoảng phong độ của Foden xuất hiện ở một thời điểm vô cùng nhạy cảm. Hợp đồng hiện tại của anh với Man City sẽ đáo hạn vào cuối mùa giải năm sau (2026-2027). Dù việc Man City không gia hạn với "báu vật" của họ là điều khó xảy ra, nhưng tiến trình đàm phán chắc chắn sẽ gặp nhiều trở ngại khi đóng góp chuyên môn của Foden đang bị đặt dấu hỏi.

Áp lực còn bủa vây Foden từ cấp độ ĐTQG khi World Cup đang đến rất gần. Hồi tháng Năm năm ngoái, Foden từng chủ động xin rút lui khỏi danh sách triệu tập của tân HLV Thomas Tuchel để giải quyết các vấn đề cá nhân. Vị chiến lược gia người Đức khi đó đã thẳng thắn nhận định rằng Foden cần phải "tìm lại niềm vui chơi bóng". Tuchel nổi tiếng là một nhà cầm quân lạnh lùng, luôn ưu tiên lựa chọn những cầu thủ đang có phong độ cao nhất. Khi danh sách triệu tập mới nhất được công bố vào cuối tháng Ba này, sẽ không có gì ngạc nhiên nếu tên của Foden vắng mặt.

Man City đang nỗ lực gượng dậy sau một tháng Giêng đầy giông bão. Đồ thị phong độ của đội đã bắt đầu nhích lên, nhưng để lật đổ được Arsenal, Guardiola cần một tia lửa đột biến từ hàng tiền vệ. Cỗ máy Man City không thể chờ đợi bất kỳ ai. Phil Foden đang đứng trước ngã ba đường của sự nghiệp. Để cứu vãn một tương lai, một suất đá chính, và chiếc vé bước lên chuyến bay tới World Cup 2026, "Cậu bé vàng" của nước Anh phải nhanh chóng tìm lại nụ cười của mình – trước khi nó bị tước đoạt bởi những áp lực tinh thần và sự thay đổi của xu thế chiến thuật.

Xem thêm

• Từ chơi đẹp đến ‘đá bẩn’: Vì sao Arsenal sẵn sàng làm 'kẻ phản diện'?
• Từ chối Biden và xuất hiện cùng Trump: Messi và màn xuất hiện lịch sử ở Nhà Trắng
• La Masia bó tay, Barca chật vật tìm người thay Lewandowski