Igor Tudor và kỳ vọng mang ngọn lửa trở lại Tottenham

Phong cách chơi bóng của Tottenham những năm gần đây giống như một chuyến tàu lượn siêu tốc. Từ lối chơi tấn công không biết mệt mỏi của Mauricio Pochettino cho đến chủ nghĩa thực dụng của Jose Mourinho. Lối đá phòng ngự phản công lùi sâu của Nuno Espirito Santo nhanh chóng bị thay thế bởi sự kỷ luật thép của Antonio Conte. Rồi Ange Postecoglou đến như một liều thuốc giải độc với triết lý tấn công, trước khi Thomas Frank được thuê để cân bằng mọi thứ nhưng lại thất bại thảm hại.

Giờ đây, khi Frank rời đi để lại một đống đổ nát, Tottenham cần một HLV mới. Đó sẽ là người thứ sáu ngồi vào chiếc ghế nóng chỉ trong vòng bảy năm. Ban lãnh đạo mới đã hành động nhanh chóng. Cái tên được chọn là Igor Tudor – người vừa chia tay Juventus hồi tháng 10 sau chuỗi 8 trận không thắng.

Thoạt nghe, việc bổ nhiệm một HLV vừa thất bại tại Juventus có vẻ là một bước lùi. Nhưng Tudor là một chuyên gia "chữa cháy" đúng nghĩa. Hai công việc gần nhất của ông đều đến vào giai đoạn cuối mùa giải và đều mang lại hiệu quả tức thì. Tại Lazio, ông giành 18 điểm trên 27 điểm tối đa sau khi thay thế Maurizio Sarri. Tại Juventus, ông chỉ thua 1 trận trong 9 vòng cuối mùa 2024-25. Tottenham chính xác đang cần khả năng xốc dậy tinh thần đó để ngăn đà trượt dốc trên bảng xếp hạng.

Tudor được kỳ vọng sẽ xốc dậy tinh thần và đưa lối chơi tấn công máu lửa trở lại Tottenham.

Bài toán nhân sự là thử thách đầu tiên của Tudor

Câu hỏi lớn nhất mà người hâm mộ Spurs đặt ra lúc này: Igor Tudor là ai? Ông ta giống Conte hơn hay Postecoglou hơn? Câu trả lời có lẽ là sự pha trộn của cả hai, nhưng với mức độ điên rồ cao hơn.

Điểm nổi bật nhất trong triết lý của Tudor là sơ đồ 3 trung vệ, thường là biến thể 3-4-2-1 với hai tiền đạo lùi hỗ trợ một trung phong cắm. Điều này không quá xa lạ với Tottenham khi Thomas Frank cũng từng sử dụng hệ thống 3 trung vệ trong giai đoạn cuối nhiệm kỳ. Về lý thuyết, việc chuyển đổi hệ thống sẽ không gây quá nhiều bỡ ngỡ cho các cầu thủ phòng ngự.

Bộ ba Cristian Romero, Radu Dragusin và Micky van de Ven (sau này có cả Kevin Danso một khi trung vệ này bình phục chấn thương ngón chân) hoàn toàn phù hợp với yêu cầu của Tudor về những trung vệ lệch cánh giàu tốc độ và khả năng tranh chấp. Tuy nhiên, thực tế phũ phàng hơn lý thuyết rất nhiều.

Tudor sẽ không có sự phục vụ của Romero trong 3 trận đầu tiên do án treo giò sau tấm thẻ đỏ trước Man Utd. Kevin Danso, người dính chấn thương ngón chân trong trận thắng Eintracht Frankfurt tại Champions League, cũng sẽ vắng mặt vài tuần. Hàng thủ Tottenham vốn đã mỏng manh nay càng trở nên chắp vá.

Nhưng thảm họa thực sự nằm ở hành lang cánh. Hệ thống của Tudor sống dựa vào các wing-back (hậu vệ biên tấn công). Destiny Udogie và Pedro Porro là những cái tên lý tưởng cho triết lý này, nhưng trớ trêu thay, cả hai đều đang chấn thương dài hạn và sẽ nghỉ thi đấu hơn một tháng. Djed Spence vừa trở lại sau chấn thương, Archie Gray vốn là tiền vệ trung tâm phải đá trám vào, còn tân binh 19 tuổi Souza từ Santos thì quá non kinh nghiệm. Trước khi tính đến chiến thuật, Tudor sẽ phải nghĩ cách vận hành bộ máy với lực lượng hạn chế.

Tình hình ở tuyến trên cũng bi đát không kém. Mohammed Kudus, lựa chọn số một bên cánh phải của Thomas Frank, sẽ nghỉ đến tháng Ba. Dejan Kulusevski, một trong những cầu thủ sáng tạo nhất đội, nghỉ hết mùa. Wilson Odobert vừa đứt dây chằng chéo trước (ACL) trong trận thua Newcastle.

Tudor sẽ tiếp quản một hàng công không có cầu thủ chạy cánh phải thực thụ. Mathys Tel chủ yếu đá cánh trái hoặc trung phong. Conor Gallagher, người phải đá trám vào cánh phải sau khi Odobert chấn thương, thực chất là một tiền vệ trung tâm cần cù bù thông minh.

Tudor được kỳ vọng sẽ giúp Kolo Muani tìm thấy phong độ đỉnh cao - điều ông từng làm tại Juventus.

Trong bối cảnh đó, mọi ánh mắt đổ dồn về Randal Kolo Muani. Bản hợp đồng cho mượn từ PSG đang thể hiện phong độ thảm họa tại London: 18 lần ra sân tại Ngoại hạng Anh, 0 bàn thắng, 0 kiến tạo. Tuy nhiên, Tudor có thể tìm ra cách mở khóa chân sút này.

Chính dưới trướng Tudor tại Juventus ở nửa sau mùa giải trước, Kolo Muani đã chơi cực hay với 10 bàn thắng sau 19 trận. Tudor biết cách sử dụng tiền đạo người Pháp, thường xếp anh chơi ngay phía sau hoặc bên cạnh một trung phong cắm (khi đó là Dusan Vlahovic). Tại Tottenham, sự kết hợp giữa Kolo Muani và Dominic Solanke (người đã ghi 4 bàn kể từ khi trở lại sau chấn thương mắt cá) có thể là giải pháp mang tính cứu cánh. Tudor có thể sẽ buộc phải điều chỉnh sơ đồ 3-4-2-1 ưa thích thành 3-5-2 để tận dụng hai tiền đạo này.

Phong cách pressing gắt gao kiểu Marseille

Bỏ qua những khó khăn về nhân sự, điều người hâm mộ Tottenham có thể kỳ vọng là sự thay đổi triệt để về thái độ thi đấu. Nguyên tắc của Tudor xoay quanh bóng đá tấn công, trực diện và dựa trên nền tảng thể chất sung mãn.

Mùa giải trọn vẹn gần nhất của Tudor là tại Marseille (2022-23). Khi ấy, ông biến đội bóng thành phố cảng nước Pháp thành một cỗ máy pressing đáng sợ. Marseille năm đó áp đảo các đối thủ về thời lượng kiểm soát bóng và tầm bao quát mặt sân, nhưng điều đáng sợ nhất là cách họ thi đấu khi không có bóng. Chỉ số cường độ phòng ngự (Defensive Intensity) của họ nằm trong top 3% các đội bóng tại 7 giải VĐQG hàng đầu châu Âu.

Tudor không thích phòng ngự thụ động. Dù sơ đồ 3-4-2-1 có thể chuyển thành 5 hậu vệ khi lùi sâu, ông luôn khao khát áp đặt lối chơi pressing tầm cao. Tại Ligue 1 mùa 2022-23, không đội bóng nào giành lại bóng ở 1/3 sân đối phương nhiều hơn Marseille (6 lần/90 phút).

Cơ chế pressing của Tudor cực kỳ rủi ro: Một kèm một trên khắp mặt sân. Khi đối thủ chuyền bóng ra biên hoặc chuyền về, đó là tín hiệu để cả đội hình lao lên. Các trung vệ lệch cánh như Van de Ven hay Romero sẽ được khuyến khích dâng cao áp sát tận phần sân đối phương. Leonardo Balerdi tại Marseille hay Danilo tại Juventus thường xuyên dâng lên quá vạch giữa sân để tranh chấp tay đôi. Phần thưởng là những tình huống chuyển trạng thái tấn công chớp nhoáng khi đối thủ chưa kịp tái cấu trúc đội hình.

Tuy nhiên, lối chơi này là con dao hai lưỡi. Nó đòi hỏi sự tập trung tuyệt đối và thể lực phi thường – hai thứ mà Tottenham đang thiếu trầm trọng vào lúc này.

Những hậu vệ giàu tốc độ và có thể chất tốt như Van de Ven rất hợp với triết lý của Tudor.

Tại Juventus, hệ thống này từng bị khai thác triệt để. Trong trận hòa 2-2 với Villarreal, khi Teun Koopmeiners và các tiền vệ dâng cao áp sát nhưng thất bại, khoảng trống mênh mông phía sau lưng họ đã lộ ra. Villarreal chỉ cần một đường chuyền xuyên tuyến đơn giản để loại bỏ tới 6 cầu thủ Juventus, mở ra cơ hội ghi bàn mười mươi.

Tudor cũng thường xuyên yêu cầu đội dâng cao trong các tình huống phát bóng lên của đối phương. Điều này tạo ra một khoảng cách lớn giữa hàng tiền vệ và hàng hậu vệ. Nếu đối thủ có những chân chuyền tốt và tiền đạo tốc độ, họ có thể dễ dàng phá vỡ lớp pressing đầu tiên và đặt hàng thủ Tottenham vào thế báo động đỏ. Với việc thiếu vắng những hậu vệ giỏi tranh chấp và bọc lót như Romero hay Porro, nguy cơ Tottenham bị phản công và vỡ trận là hoàn toàn có thể xảy ra.

Igor Tudor sẽ mang lại kỷ luật thép và nguồn năng lượng mới cho Tottenham. Các tiền vệ như Pape Matar Sarr, Lucas Bergvall, Conor Gallagher hay Joao Palhinha rất phù hợp với yêu cầu thể chất và sự nhiệt huyết của ông. Nhưng với một đội hình chắp vá, tinh thần chạm đáy và lịch thi đấu dày đặc, không có gì đảm bảo sự mạo hiểm của Tudor sẽ thành công.

Sự xuất hiện của Tudor chắc chắn sẽ chấm dứt phong cách thụ động và nhàm chán dưới thời Thomas Frank. Tottenham sẽ chơi thứ bóng đá "dám làm dám chịu", dù kết quả có thể là chiến thắng rực rỡ hoặc thất bại tan nát.

Trong bối cảnh hiện tại, Tudor có thể là liều thuốc tinh thần cần thiết để cứu vãn mùa giải cho Tottenham. Ông sẽ tái lập mức độ tổ chức nghiêm ngặt và đòi hỏi nhiều từ các cầu thủ. Nhưng liệu cơ thể rệu rã của "Gà trống" có chịu nổi liều thuốc cực mạnh này hay không vẫn là một dấu hỏi lớn.

Dẫu sao, việc bổ nhiệm Igor Tudor có lẽ là quyết định gần nhất với phương châm "To dare is to do" (Dám nghĩ dám làm) mà Tottenham đã theo đuổi trong nhiều năm qua. Tại Bắc London lúc này, giới chủ và CĐV Tottenham đang khao khát tinh thần “thà một phút huy hoàng rồi chợt tắt, còn hơn buồn le lói suốt trăm năm”.

Xem thêm:

• Khi Arsenal nếm mùi ‘gậy ông đập lưng ông’
• Cặp tiền vệ Rice - Zubimendi ăn ý như thế nào?
• Bài học Thomas Frank: Khi HLV không thể "đổi màu" phong cách