Kỷ lục của Haaland khó che giấu vấn đề hệ thống Man City

Trong một buổi tối mưa lạnh, đội bóng dưới trường nhà cầm quân Tây Ban Nha vừa phô diễn sức mạnh hủy diệt của hàng công, vừa phơi bày những giới hạn không được phép tồn tại ở một ứng viên vô địch trong giai đoạn nước rút.

Kỷ lục của Haaland liệu có phải niềm vui nhất thời để che đi vấn đề của Man City?

Phong độ của Haaland và các vệ tinh xung quanh anh đủ để củng cố niềm tin rằng Man City vẫn là đối thủ đua vô địch chính với Arsenal. Nhưng nếu nhìn kỹ hơn vào 90 phút trước Fulham, những điểm yếu họ bộc lộ dường như có khả năng tác động đến cuộc đua nhiều hơn là những tín hiệu tích cực. Đây là một trong những trận đấu giàu cảm xúc nhất của Man City ở kỷ nguyên Guardiola, nhưng chính cảm xúc ấy cũng là điều họ cần kiểm soát lại.

Haaland, như thường lệ, là trung tâm của mọi sự chú ý. Cú sút một chạm lạnh lùng trong hiệp một giúp anh cán mốc 100 bàn sau 111 trận, nhanh hơn Alan Shearer 13 trận, Harry Kane 30 trận và Sergio Aguero 36 trận. Thống kê phi thường này giúp tiền đạo Na Uy trở thành cầu thủ ghi 100 bàn nhanh nhất lịch sử giải đấu, mở ra chương mới và thiết lập cột mốc mà rất lâu nữa mới có người chạm tới. Chỉ riêng việc nhắc lại các mốc son của Shearer, Kane hay Henry đã đủ để thấy Haaland đang ở một đẳng cấp khác về hiệu suất ghi bàn.

Thế nhưng, khi đa số mọi người tin rằng thông tin sau trận sẽ xoay quanh kỷ lục ấy, trận đấu lại rẽ sang một kịch bản khác. Man City ghi năm bàn, dẫn 5-1 trước phút 60 nhưng suýt đánh rơi chiến thắng. Họ đã nắm trọn mọi lợi thế trong tay, rồi tự đẩy mình vào một thế trận hỗn loạn.

Bất kỳ ai chỉ nhìn vào bảng tỷ số sẽ nghĩ đây là buổi tối trọn vẹn của Haaland và đồng đội. Thực tế, thứ đọng lại lâu nhất là khoảng thời gian 20 phút cuối, khi Man City co cụm trước vòng cấm. Fulham liên tục bắn phá còn các cầu thủ áo xanh ngoái nhìn đồng hồ nhiều hơn là nhìn bóng. Khán đài gỗ cũ kỹ ở Craven Cottage rung lên khi CĐV chủ nhà đứng dậy vỗ tay, vừa tự hào vừa tiếc nuối. Họ hát vang bài hát cổ vũ đội nhà khi ra về. Phía sân còn lại, Nathan Ake gục xuống ôm chầm Josko Gvardiol như thể vừa thoát nạn, còn Guardiola cau mặt nhắc nhở Savinho ngay sát đường biên.

Man City “hú vía” khi bị Fulham rút ngắn cách biệt ba bàn trong những phút cuối.

Chỉ đến khi Gvardiol cản phá cú dứt điểm của Josh King ngay trên vạch vôi ở phút 98, Man City mới thoát khỏi nguy cơ đánh rơi hai điểm. Đó không phải là pha bóng xuất thần hiếm hoi của đối thủ. Suốt nửa cuối hiệp hai, hệ thống phòng ngự của Man City đánh mất gần như toàn bộ cấu trúc và trở nên rối loạn.

Đội chủ sân Etihad đã nhập cuộc vô cùng sắc bén, kiểm soát tốt trận đấu và trừng phạt Fulham bằng những vũ khí đặc trưng. Đó là khả năng di chuyển linh hoạt của Phil Foden, những pha thoát xuống của Tijjani Reijnders hay cách Haaland xoay sở trong vòng cấm. Foden tiếp tục chuỗi trận thăng hoa với cú đúp, Reijnders chấm dứt chuỗi trận tịt ngòi bằng pha băng xuống lốp bóng qua đầu Bernd Leno, còn Doku khiến hàng thủ Fulham thường xuyên rơi vào thế bị động.

Dẫn trước 3-0 chỉ sau 37 phút cho thấy Man City không chỉ trở lại mạnh mẽ sau trận thắng chật vật trước Leeds, mà còn tái hiện hình ảnh quen thuộc của một đội bóng biết cách bẻ gãy đối thủ ở mọi phương diện. Khi Doku dứt điểm chạm người Sander Berge thành bàn thứ năm, rất ít người nghĩ Man City sẽ phải sống trong sợ hãi ở quãng thời gian còn lại.

Nhưng Man City nhanh chóng mất thế thượng phong. Fulham, với khát vọng giành điểm, lần lượt khai thác ba điểm yếu mà Man City chưa thể khắc phục: sự mong manh khi bị phản công, mất liên lạc giữa các tuyến và việc lùi sâu quá dễ dàng mỗi khi mất kiểm soát bóng. Ba bàn thua trong 21 phút không đến từ những tình huống xui rủi và cho thấy sự thiếu ổn định và bản lĩnh.

Alex Iwobi khởi đầu màn đáp trả của Fulham với cú sút xa chính xác từ ngoài vòng cấm. Bàn thắng khiến sân đấu bùng nổ và tiếp thêm năng lượng cho Fulham. Sau đó, Samuel Chukwueze vào sân và trở thành cơn ác mộng với hàng thủ Man City. Ở bàn thứ hai, Gianluigi Donnarumma đẩy bóng không dứt khoát sau một tình huống bóng bổng, tạo điều kiện để Chukwueze ập vào dứt điểm. Ở bàn tiếp theo, các hậu vệ áo xanh để lộ khoảng trống quá lớn giữa trung vệ và hậu vệ biên, và tiền đạo Fulham chỉ cần một nhịp xử lý để đặt lòng vào góc xa.

Những tình huống đó phơi bày điểm yếu trong khối phòng ngự của Guardiola, điều hiếm khi xuất hiện trong giai đoạn đỉnh cao của Man City những năm trước. Họ không còn chủ động trong cách phòng ngự, từ việc chọn thời điểm dâng lên cắt đường chuyền đến cách che chắn khoảng trống trước vòng cấm. Trong những mùa giải trước, Man City thường "bóp nghẹt" đối thủ bằng việc giữ bóng, hóa giải áp lực từ gốc rễ. Lần này, họ để đối thủ dồn áp lực về khung thành và chỉ biết chống đỡ.

Nguyên nhân không chỉ nằm ở sự thiếu tập trung trong vài phút cuối. Man City đang trong quá trình chuyển giao nhân sự lớn nhất trong nhiều năm. Chỉ nội trong năm 2025, họ chia tay các trụ cột đã đá hơn 1.500 trận Ngoại hạng Anh cộng lại. Đội hình mới có tới chín bản hợp đồng đến từ những giải đấu ngoài nước Anh. Một nửa số cầu thủ đá chính trước Fulham chưa từng vô địch Ngoại hạng Anh, và chỉ bảy người trong toàn đội từng giành nhiều hơn một danh hiệu.

Man City năm nay là một tập thể tài năng nhưng thiếu bản năng của nhà vô địch, thứ giúp họ đứng vững khi trận đấu chệch khỏi kế hoạch. Những năm gần đây, mỗi khi Man City gặp sóng gió, người ta luôn nhìn thấy những Ilkay Gundogan, Kevin De Bruyne hay Kyle Walker bước lên, kéo đội ra khỏi vùng nguy hiểm bằng những pha xử lý đơn giản nhưng đúng thời điểm. Hiện tại, vòng tròn của những thủ lĩnh không còn. Bernardo Silva, Haaland và Ruben Dias liên tục hò hét đồng đội trẻ giữ bình tĩnh, nhưng họ không thể truyền tải kinh nghiệm ngay tức thì.

Sự trơn tru khi chuyển trạng thái giữa phòng ngự và tấn công biến mất, nhường chỗ cho cảm giác bị động. City lùi sâu theo từng nhịp tấn công của Fulham, nhưng lại không tạo được khối phòng ngự chặt. Họ bị kéo giãn theo chiều ngang, khoảng cách giữa tuyến tiền vệ và hàng thủ liên tục bị khoét vào, trong khi tuyến trên không còn giữ được bóng đủ lâu để san sẻ áp lực.

Guardiola thừa nhận bất an với những gì Man City thể hiện ở trận thắng Fulham.

Điều đáng lo hơn cả là khả năng kiểm soát, vốn được xem là "DNA" của Man City dưới thời Guardiola, đang suy giảm. Họ chỉ giữ bóng 43% tại Craven Cottage, một tỷ lệ thấp bất thường với đội bóng này. Và đây không phải là lần đầu. Nhiều trận gần đây, Man City không còn duy trì được những chuỗi chuyền bóng dài, không còn "khiến trận đấu đông lạnh" như triết lý từng giúp họ thống trị bóng đá Anh.

Một phần nguyên nhân nằm ở chấn thương và nhân sự. Nico Gonzalez, tiền vệ phòng ngự duy nhất đá chính, rời sân phút 64 để dưỡng sức, trong bối cảnh Guardiola tin rằng trận đấu đã an bài. Từ thời điểm đó, tuyến giữa Man City mất điểm tựa phòng ngự và mất luôn người có khả năng điều tiết nhịp độ. 

Phần còn lại đến từ lựa chọn chiến thuật. City chấp nhận lùi sâu và chơi phản công, thay vì kéo đối thủ lên cao và bóp nghẹt họ bằng những đường chuyền. Sự thay đổi này có thể xuất phát từ việc Guardiola muốn thích ứng với đội hình mới, nhưng đến lúc này, nó đang khiến Man City trả giá bằng những khoảng thời gian sống trong sợ hãi.

Giữa những phút rối loạn ấy, Haaland đáng lẽ phải chấm dứt mọi hy vọng của Fulham khi đánh đầu trúng cột dọc lúc tỷ số là 5-2. Guardiola thừa nhận ông thất vọng với pha bỏ lỡ đó. Khoảnh khắc này cho thấy sự khác biệt giữa phiên bản Man City hiện tại và giai đoạn ba mùa vô địch liên tiếp. Họ vẫn tạo ra cơ hội, vẫn có sức tấn công mạnh mẽ, nhưng không còn khả năng điều khiển trận đấu theo ý mình.

Trái ngược với Man City, Arsenal, đối thủ chính của họ trong cuộc đua, đang đi theo hướng ngược lại. Mikel Arteta xây dựng một đội bóng đề cao tính ổn định và kiểm soát rủi ro. Arsenal hiếm khi thủng lưới quá hai bàn, và thực tế, số bàn thua trong ba trận gần nhất của City còn nhiều hơn số bàn thua Arsenal phải nhận trong cả mùa giải trước. Khi cuộc đua vô địch được định đoạt bởi những chi tiết ở các vòng cuối, khả năng hạn chế sai sót nhiều khi quan trọng không kém khả năng bùng nổ.

Pep Guardiola cố gắng duy trì tâm lý tích cực khi được hỏi liệu trận đấu này có đi chệch hướng. "Tôi có đủ kinh nghiệm để theo đuổi những cuộc đua dài", ông nói. "Đội vô địch là đội trưởng thành hơn theo thời gian". Nhưng ngay sau đó, ông cũng thừa nhận mình phải "nhìn đồng hồ nhiều hơn nhìn bóng" và nói đùa rằng đã "rụng tóc" vì cuộc rượt đuổi. 

Man City vẫn còn đó sức mạnh tấn công đáng sợ. Foden tiếp tục chứng minh anh là ngòi nổ ổn định nhất của City mùa này. Reijnders cho thấy giá trị với những pha băng lên từ tuyến hai. Doku luôn có khả năng tạo ra điều khác biệt. Và phía trên tất cả vẫn là Haaland, người chỉ cần một khoảnh khắc là có thể thay đổi hướng đi của trận đấu.

Nhưng bóng đá kéo dài 90 phút, và tại Ngoại hạng Anh, ba phút cuối đôi khi quan trọng hơn 30 phút đầu. Kỷ lục của Haaland là một cột mốc đáng nhớ, song nếu Man City không khắc phục được những vấn đề hệ thống, thành tích ấy sẽ giống như lớp sơn đẹp phủ lên bức tường đang nứt, chứ không phải viên gạch giúp họ tiến gần hơn đến chức vô địch.

Xem thêm:

• Arsenal và bài toán chiến thuật ở vị trí trung phong
• Phil Foden và kỳ vọng về kỷ nguyên số 10 tại Man City
• Vì sao Inter Miami đạt đỉnh phong độ đúng thời điểm