Nhận định play-off World Cup 2026: Italy đối mặt áp lực, chờ đợi màn rực sáng của Guler và Gyokeres

Lần đầu trong lịch sử, World Cup mở rộng lên 48 đội. Điều này tạo ra một bức tranh vòng loại đa sắc màu nhưng không kém phần khắc nghiệt. Hiện, 42 đội tuyển bao gồm ba nước đồng chủ nhà Mỹ, Mexico và Canada đã chính thức ghi tên vào vòng bảng. Sáu suất còn lại sẽ được định đoạt qua các loạt trận loại trực tiếp diễn ra liên tục vào tuần cuối cùng của tháng Ba. Châu Âu nắm giữ bốn suất vớt chia làm bốn nhánh A, B, C, D, trong khi hai suất cuối cùng dành cho sáu đội tuyển tranh tài tại vòng play-off liên lục địa. Thể thức thi đấu một trận duy nhất ở bán kết và chung kết buộc các đội phải đặt sự thực dụng lên hàng đầu. Một sai lầm nhỏ trong khâu chống phản công cũng đủ để chấm dứt nỗ lực của cả một chiến dịch vòng loại kéo dài nhiều năm.

Tâm điểm của sự chú ý tại châu Âu đổ dồn về nhánh A, nơi có sự hiện diện của nền bóng đá từng bốn lần vô địch thế giới Italy. Đội bóng áo thiên thanh đang trải qua một giai đoạn áp lực tâm lý cực lớn sau khi vắng mặt ở cả hai kỳ World Cup gần nhất vào các năm 2018 và 2022. Ở trận bán kết, họ sẽ tiếp đón Bắc Ireland, một đối thủ lì lợm với lối chơi phòng ngự lùi sâu đặc trưng của bóng đá thuộc Vương quốc Anh. Giới phân tích quốc tế đánh giá hệ thống chiến thuật của tuyển Italy dưới thời Gennaro Gattuso vẫn chưa cho thấy sự gắn kết trơn tru. Dù sở hữu những ngôi sao dạn dày kinh nghiệm chinh chiến đỉnh cao như Gianluigi Donnarumma trong khung gỗ, hay bộ đôi tiền vệ trung tâm Nicolo Barella và Sandro Tonali, đại diện Nam Âu vẫn loay hoay trong việc tìm kiếm một phong cách định hình bản sắc. Phóng viên Felipe Cardenas của The Athletic nhận định Italy sẽ phải trải qua những thời khắc chật vật để giải quyết đối thủ, nhưng bản lĩnh của các ngôi sao ở tuyến giữa sẽ giúp họ vượt qua ranh giới mong manh này.

Liệu Italy có vượt qua hai loạt trận playoff sinh tử để trở lại World Cup?

Mối đe dọa thực sự đối với tham vọng của Italy nằm ở cặp đấu còn lại của nhánh A giữa Xứ Wales và Bosnia-Herzegovina. Dưới sự dẫn dắt của HLV Craig Bellamy, Xứ Wales đang nắm giữ một lợi thế khổng lồ. Việc lá thăm may mắn giúp họ được thi đấu trận bán kết trên sân nhà Cardiff tạo ra một điểm tựa tâm lý vững chắc. Quan trọng hơn, nếu đánh bại Bosnia-Herzegovina, đoàn quân của Bellamy sẽ tiếp tục được chơi trận chung kết quyết định tấm vé đi Mỹ ngay tại thánh địa này để đón tiếp đội thắng trong cặp đấu của Italy. Chuyên gia Tim Spiers chỉ ra rằng Xứ Wales luôn là tập thể sở hữu năng lượng thi đấu hoàn toàn khác biệt một khi được tiếp lửa bởi hàng vạn khán giả nhà. Việc không phải mất sức di chuyển mang lại cho họ lợi thế rõ rệt về mặt thể lực, biến đại diện Vương quốc Anh thành một ứng viên tiềm năng, sẵn sàng tạo ra cú sốc trước người Italy.

Chuyển sang nhánh B, mọi ánh nhìn đang hướng về Thụy Điển sau khi họ bổ nhiệm Graham Potter. Đội bóng Bắc Âu vừa trải qua một chiến dịch vòng loại thảm họa khi kết thúc ở vị trí bét bảng mà không giành nổi một chiến thắng nào. Họ chỉ lách qua khe cửa hẹp nhờ hệ thống tính điểm phức tạp dựa trên thành tích tại UEFA Nations League. Khó khăn tiếp tục bủa vây Potter khi ông không có sự phục vụ của hai ngôi sao tấn công dạn dày kinh nghiệm là Alexander Isak và Dejan Kulusevski. Trong bối cảnh đó, toàn bộ trọng trách ghi bàn được đặt lên vai Viktor Gyokeres. Tiền đạo đang đạt phong độ rất cao trong màu áo Arsenal sẽ nhận sự hỗ trợ từ tốc độ của Anthony Elanga bên hành lang cánh và khả năng làm bóng của tiền vệ trẻ Lucas Bergvall. Ở trận bán kết, Thụy Điển sẽ đối đầu với Ukraine trên sân trung lập tại Valencia, Tây Ban Nha do những bất ổn chính trị tại Đông Âu.

Nếu Thụy Điển giải quyết thành công Ukraine, họ nhiều khả năng sẽ tạo ra một trận chung kết nhánh B nảy lửa với Ba Lan, đội tuyển chạm trán Albania ở trận bán kết còn lại. Ba Lan luôn duy trì sự ổn định tại các chiến dịch vòng loại nhờ khả năng duy trì cự ly đội hình kín kẽ và tận dụng tối đa những tình huống cố định. Nếu Thuỵ Điển chạm trán Ba Lan, người hâm mộ có cơ hội chứng kiến cuộc so tài giữa hai tiền đạo cắm thuộc hai thế hệ khác nhau. Sức trẻ và khả năng càn lướt của Gyokeres sẽ đối đầu kỹ năng dứt điểm một chạm thượng thừa của lão tướng Robert Lewandowski. Đối với Lewandowski, đây gần như chắc chắn là cơ hội cuối cùng để anh vớt vát hy vọng góp mặt tại một kỳ World Cup trước khi bước sang sườn dốc bên kia của sự nghiệp.

Tại nhánh C, Thổ Nhĩ Kỳ nổi lên như ứng cử viên sáng giá nhất bất chấp việc họ phải làm khách nếu lọt vào trận chung kết. Đoàn quân áo đỏ kết thúc vòng loại ở vị trí thứ hai, sau Tây Ban Nha nhưng màn trình diễn của họ tại Euro 2024 vừa qua đã khẳng định vị thế của một đội bóng cửa trên. Thổ Nhĩ Kỳ hiện sở hữu một thế hệ cầu thủ trẻ cực kỳ tài năng và linh hoạt về mặt chiến thuật. Tâm điểm thuộc về bộ đôi ngôi sao 20 tuổi Arda Guler của Real Madrid và Kenan Yildiz của Juventus, kết hợp cùng nhãn quan điều tiết nhịp độ trận đấu xuất sắc của Hakan Calhanoglu từ tuyến dưới. Ở trận bán kết, họ sẽ chạm trán Romania, một đội bóng đang trong quá trình tái thiết và được giới chuyên môn ví như kẻ ngáng đường khó chịu hơn là tập thể đủ tầm vóc vươn ra sân chơi thế giới. Cặp đấu còn lại là cuộc đụng độ giữa Slovakia và Kosovo. Dù Slovakia hay Kosovo giành chiến thắng, việc phải đối đầu với sức mạnh tấn công của Thổ Nhĩ Kỳ ở trận quyết định cũng là thử thách quá tầm đối với hệ thống phòng ngự của họ.

Guler (trái) được kỳ vọng là nguồn cảm hứng đưa Thổ Nhĩ Kỳ tới World Cup.

Nhánh D chứa đựng những kịch bản khó lường khi Đan Mạch bất ngờ sa sút và rơi xuống vòng đấu vớt sau thất bại bạc nhược 2-4 trước Scotland. Đội bóng Bắc Âu, với kinh nghiệm chinh chiến dày dạn ở các giải đấu lớn, sẽ chạm trán Bắc Macedonia, một tập thể luôn ấp ủ tham vọng lần đầu vươn ra biển lớn. Dù được đánh giá cao hơn, sự chậm chạp trong khâu bọc lót của cặp trung vệ Đan Mạch là điểm yếu để đối thủ khai thác bằng các đường chuyền chuyển trạng thái nhanh. Tuy nhiên, ẩn số thực sự của nhánh đấu này lại nằm ở Cộng hòa Ireland. Đội tuyển áo xanh lá cây giành quyền lọt vào vòng play-off nhờ bàn thắng quyết định của Troy Parrott ở những phút bù giờ trong trận gặp Hungary. Sự hưng phấn này biến Ireland thành một đối thủ vô cùng nguy hiểm khi họ làm khách trên sân của Cộng hòa Czech ở bán kết. Ký giả Phil Hay nhận định Ireland sở hữu sức sống mãnh liệt và mức độ lì lợm đáng nể trong các trận cầu mang tính sinh tử. Nếu đánh bại được Czech, Ireland sẽ nắm trong tay lợi thế to lớn khi được thi đấu trận chung kết ngay tại thánh địa Dublin, nơi áp lực từ các khán đài luôn là thứ vũ khí tinh thần khủng khiếp có thể đánh gục mọi đối thủ.

Rời xa lục địa già, những trận play-off liên lục địa sẽ chứng kiến cuộc cạnh tranh của sáu đội tuyển đến từ năm liên đoàn khác nhau để tranh hai tấm vé cuối cùng. Toàn bộ các trận đấu của vòng này được FIFA quy định thi đấu tập trung tại hai thành phố Guadalajara và Monterrey của Mexico nhằm đảm bảo tính công bằng về điều kiện di chuyển. Thể thức vận hành yêu cầu bốn đội tuyển có thứ hạng thấp nhất trên bảng xếp hạng thế giới gồm Bolivia, Jamaica, New Caledonia và Suriname phải đá trước loạt trận bán kết. Hai đội giành chiến thắng sẽ vào các trận chung kết để đối đầu với Cộng hòa Dân chủ Congo và Iraq, những đội được đặc cách nhờ thứ hạng cao hơn.

Iraq là đại diện duy nhất của châu Á ở vòng play-off liên lục địa.

Tại Nhánh 1, đại diện châu Đại Dương New Caledonia chạm trán Jamaica. Bóng đá Jamaica đang rơi vào trạng thái hỗn loạn về nhân sự và phương hướng phát triển. Cựu thuyền trưởng tuyển Anh Steve McClaren đã quyết định đệ đơn từ chức ngay sau khi đội bóng vùng Caribbean để mất tấm vé vào thẳng World Cup vào tay Curacao ở những vòng đấu cuối cùng. Một Jamaica thiếu vắng định hướng chiến thuật rõ ràng sẽ đối mặt thử thách nếu lọt vào chung kết gặp Cộng hòa Dân chủ Congo. Đại diện châu Phi hiện sở hữu một đội hình vô cùng cơ bắp, giàu tính chiến đấu và được mài giũa qua giải vô địch châu Phi (AFCON) vừa qua. Đáng chú ý, họ có sự phục vụ của hàng loạt trụ cột đang chinh chiến tại giải Ngoại hạng Anh như tiền đạo Yoane Wissa, tiền vệ Noah Sadiki hay hậu vệ Aaron Wan-Bissaka. Sự vượt trội về tranh chấp tay đôi và tư duy không gian biến đại diện châu Phi thành ứng cử viên số một cho tấm vé của nhánh này, qua đó hướng tới lần đầu tiên dự World Cup kể từ năm 1974.

Ở Nhánh 2, Bolivia sẽ đối đầu Suriname ở bán kết trước khi hướng đến trận quyết định gặp Iraq. Kể từ năm 1994, Bolivia chưa từng trở lại sân khấu lớn nhất thế giới. Điểm yếu cố hữu của đại diện Nam Mỹ là sự phụ thuộc quá lớn vào lợi thế không khí loãng ở sân nhà La Paz (nằm ở độ cao hơn 3.600 mét so với mực nước biển). Tại chiến dịch vòng loại, họ từng đánh bại cả Brazil, Chile và Colombia trên sân nhà, nhưng luôn thi đấu nhạt nhòa khi phải làm khách. Việc phải thi đấu trên mặt cỏ trung lập tại Mexico tước đi vũ khí lợi hại nhất của Bolivia, phơi bày lối chơi một màu và khả năng chống phản công yếu kém của họ. Đối thủ chờ sẵn ở chung kết là Iraq lại đang vươn lên mạnh mẽ về chất lượng nhân sự. Đội bóng Tây Á hiện sở hữu nhiều cầu thủ trưởng thành từ môi trường bóng đá Anh như tiền đạo Ali Al-Hamadi hay tiền vệ điều tiết Zidane Iqbal. Hệ thống vận hành kỷ luật và nền tảng thể lực sung mãn của Iraq được giới chuyên môn đánh giá đủ sức khắc chế lối đá kỹ thuật nhưng rườm rà của các đại diện đến từ Nam Mỹ hoặc CONCACAF.

Các trận play-off luôn chứa đựng sức ép tâm lý nghẹt thở, nơi ranh giới giữa người hùng và tội đồ chỉ cách nhau một khoảnh khắc. Với sự đan xen giữa những cường quốc đang chật vật tìm lại vị thế tại châu Âu và những nền bóng đá đang trỗi dậy mạnh mẽ từ các lục địa khác, loạt trận cuối tháng Ba hứa hẹn mang đến những diễn biến kịch tính trước khi kỳ World Cup đầu tiên có 48 đội tìm ra mọi cái tên tham dự.

Xem thêm

• Cạn kiệt tài năng, Italy đứng trước lằn ranh lịch sử
• Bến đỗ nào cho Salah sau khi rời Liverpool?
• Rodri và Zubimendi: Cuộc chiến nơi tuyến giữa tuyển Tây Ban Nha