Odegaard trở lại: Chìa khóa giúp Arsenal tăng tốc

Trận thua Man City tại chung kết Cup Liên đoàn để lại dư vị đắng ngắt cho Arsenal. Nhưng đằng sau thất bại đó là một bài học quan trọng hơn cả kết quả trên bảng tỷ số: một đội bóng tham vọng vô địch không thể thiếu tiền vệ sáng tạo.

Chấn thương bắp chân của Eberechi Eze, khiến anh vắng mặt ít nhất một tháng, xảy ra đúng thời điểm Martin Odegaard và Mikel Merino cũng không thể ra sân. Mất cả ba tiền vệ tấn công cùng lúc, Arteta gần như không có cách nào chuyển đổi nhịp độ trận đấu trước City. Arsenal như chiếc xe chỉ có một số, chạy đều đều mà thiếu khả năng tăng tốc khi cần.

Tuy nhiên, Odegaard được kỳ vọng sẽ trở lại tập luyện đầy đủ trong thời gian tới. Sự trở lại của thủ quân người Na Uy hứa hẹn mang đến cho Arteta điều mà ông không có trong phần lớn mùa giải này: những lựa chọn đa dạng ở tuyến giữa.

Odegaard trở lại đúng lúc Arsenal cần sự sáng tạo của anh trong cuộc đua vô địch.

Ba tiền vệ, ba phong cách khác nhau

Hồi tháng 1, khi được hỏi về việc Gabriel Jesus và Kai Havertz trở lại vào cùng thời điểm, Arteta cho biết: "Điều này giúp ích cho cả đội cũng như từng cá nhân. Chúng tôi muốn có nhiều lựa chọn nhân sự để đối phó với lịch thi đấu dày đặc. Cho đến giờ, chúng tôi chưa có được điều đó, nên tôi rất mong chờ có đầy đủ tất cả cầu thủ, để có thể thay đổi phong cách thi đấu, thay đổi ngay trong trận, và chọn được những gương mặt tốt nhất ở trạng thái tốt nhất mỗi lần ra sân".

Cụm từ "thay đổi phong cách thi đấu" mà Arteta nhắc đến có lẽ là điểm then chốt nhất, đặc biệt khi nhìn qua lăng kính là hiện trạng tuyến giữa của “Pháo thủ”. Eze, Odegaard và Merino là ba kiểu cầu thủ hoàn toàn khác nhau, và chính sự khác biệt đó mang lại lợi thế cho Arsenal.

Eze sở hữu bản năng dứt điểm ở mọi vị trí. Anh sẵn sàng sút bất cứ khi nào có cơ hội, và thái độ thi đấu đó là động lực chính đằng sau sự hồi sinh của anh ở nửa sau mùa giải. Bàn thắng vào lưới Bayer Leverkusen có lẽ là pha lập công ấn tượng nhất, nhưng ngay cả khi không ghi bàn, tinh thần sẵn sàng dứt điểm mọi lúc của tiền vệ người Anh vẫn tác động đến trận đấu. Có thể thấy điều đó ở trận thắng Everton 2-0 đầu tháng này. Dù không ghi bàn, Eze vẫn tung tới 7 cú sút, tạo nên nhịp tấn công dồn dập giúp Arsenal xây dựng thế trận áp đảo.

Ở chiều ngược lại, Merino sở hữu khả năng chọn vị trí xuất sắc. Tiền vệ người Tây Ban Nha luôn biết cách xuất hiện đúng chỗ đúng lúc. Nhờ đó, anh ghi được những bàn thắng quan trọng trong giai đoạn cả ba tiền đạo chính thức của Arsenal đều chấn thương.

Còn Odegaard, dù hiệu suất kiến tạo chưa ổn định như những mùa giải trước do liên tục dính chấn thương, vẫn đóng góp vào những bàn thắng then chốt tại nhiều thời điểm khác nhau trong mùa giải. Chính vì vậy, sự trở lại của anh rất đáng chờ đợi. Có thêm Odegaard đồng nghĩa Arsenal có thêm một phong cách thi đấu khác, điều có thể trở thành yếu tố quyết định trong chặng nước rút của mùa giải.

Trận thắng 4-0 trên sân Leeds United hồi tháng 1 là minh chứng rõ nét cho tầm ảnh hưởng của thủ quân Arsenal. Hiệp một, Havertz đá phía sau Viktor Gyokeres trong một sơ đồ thiên về thể lực, giúp Arsenal áp đặt dựa trên sức mạnh. Nhưng khi Odegaard cùng Gabriel Jesus vào sân ở hiệp hai, Arsenal mới thực sự nắm chắc trận đấu trong tay. Bộ đôi này mang đến sự tinh tế trong những pha phối hợp nhỏ, kéo giãn hàng phòng ngự Leeds và tạo ra khoảng trống. Hai người trực tiếp phối hợp để mang về bàn thắng thứ 4 cho Arsenal.

Đó chính là điều Arteta muốn nói khi nhắc đến khả năng "thay đổi phong cách". Arsenal đã chuyển từ lối chơi trực diện, mạnh mẽ sang phối hợp nhuần nhuyễn, sáng tạo ngay trong cùng một trận đấu.

Eze sẽ phải nghỉ thi đấu nhiều tuần vì chấn thương.

Những thống kê cho thấy tầm ảnh hưởng của Odegaard

Odegaard chỉ xếp thứ 13 trong số 24 cầu thủ của Arsenal về số phút thi đấu tại Ngoại hạng Anh mùa này, với 1.076 phút. Nhưng anh vẫn dẫn đầu CLB về số pha kiến tạo tại giải đấu với 5 đường chuyền thành bàn. Đáng chú ý, Eze (1.419 phút) và Merino (1.007 phút) lần lượt xếp thứ 12 và 14 về số phút thi đấu. Cả ba tiền vệ tấn công của Arsenal đều nằm ngoài top 10 cầu thủ được sử dụng nhiều nhất, phản ánh phần nào vấn đề chấn thương dai dẳng ở vị trí này.

Những con số thống kê về khả năng sáng tạo trung bình mỗi 90 phút của Odegaard thậm chí còn ấn tượng hơn. Dù chỉ thi đấu 38,6% tổng số phút có thể, Odegaard vẫn xếp nhất đội về hiệu suất kiến tạo (0,42 lần/90 phút), thứ hai về cơ hội tạo ra bao gồm kiến tạo (2,5 lần), cơ hội tạo ra từ bóng sống (2,34 lần), kiến tạo kỳ vọng (0,24) và đồng hạng hai với Ben White về số đường chuyền vào một phần ba cuối sân (8,1 đường chuyền).

Những con số này cho thấy một thực tế: khi Odegaard ra sân, anh vẫn là nguồn cung cấp cơ hội hiệu quả nhất của Arsenal, bất chấp việc đóng góp của anh liên tục bị gián đoạn bởi chấn thương.

Khi không có những cú sút từ ngoài vòng cấm của Eze hay khả năng xâm nhập vòng cấm của Merino, Arsenal càng cần những đường chuyền xuyên tuyến của Odegaard. Đó là một phương án tấn công khác để phá vỡ hàng phòng ngự đối phương.

Trận thắng 3-2 trên sân Bournemouth đầu tháng 1 là ví dụ điển hình. Từ cánh phải quen thuộc, Odegaard tung đường chuyền xuyên qua hàng phòng ngự Bournemouth, đặt bóng vào khoảng trống phía sau cho Bukayo Saka băng xuống. Đường chuyền không chỉ chia cắt hàng thủ đối phương mà còn buộc thủ môn và hậu vệ phải Bournemouth phải chạy về để đảm bảo vị trí trong hoảng loạn, bỏ trống khung thành cho Declan Rice dứt điểm.

Kiểu đường chuyền này - thứ vũ khí từng giúp cặp đôi Odegaard-Saka trở thành một trong những bộ đôi nguy hiểm nhất Ngoại hạng Anh - đã trở nên hiếm hoi trong mùa giải này. Saka không nhận được những đường chuyền như vậy thường xuyên như các mùa trước, và điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ đe dọa của tiền vệ người Anh. Nếu Odegaard ra sân đều đặn hơn trong những tuần tới, Saka có thể tìm lại phong độ tấn công đáng sợ nhất của anh.

Sự trở lại đúng lúc đội hình cần giảm tải

Sự vắng mặt triền miên của Odegaard không chỉ gây thiệt hại về mặt sáng tạo. Nó tạo ra hiệu ứng dây chuyền lên toàn bộ tuyến giữa. Arteta từng gọi tình trạng cầu thủ bị sử dụng đến mức quá tải là "mua vé" vào phòng điều trị chấn thương khi thể lực của họ liên tục rơi vào vùng báo động.

Trường hợp điển hình là Martin Zubimendi. Tiền vệ người Tây Ban Nha đã ra sân trong toàn bộ 31 trận Ngoại hạng Anh của Arsenal mùa này, thi đấu 93% tổng số phút có thể. Lần duy nhất anh không đá chính, trận gặp West Ham trên sân nhà, Zubimendi vẫn vào sân chơi một tiếng sau khi thay thế chính Odegaard bị chấn thương. Chiều hôm đó, Arteta xếp thủ quân của ông đá cùng Eze và Rice để tạo nên bộ ba tiền vệ. Nhưng kể từ trận đó, ông chưa bao giờ sử dụng lại bộ ba này, dù chính Arteta từng nói muốn thử thêm sau trận.

Hơn ai hết, Saka là người vui nhất khi Odegaard trở lại.

Việc Zubimendi phải gánh quá nhiều phút thi đấu là rủi ro lớn cho Arsenal trong chặng nước rút, khi họ sẽ phải thi đấu thêm từ 10 đến 15 trận tùy vào kết quả ở FA Cup và Champions League.

Với việc Odegaard thường xuyên gặp những chấn thương lặt vặt, đến mức vắng mặt tới 6 lần mùa này, thời gian thi đấu của anh cần được quản lý cẩn thận sau khi trở lại, tương tự cách Arsenal áp dụng với Havertz sau hai chấn thương nặng trong năm 2025.

Tuy nhiên, có một tín hiệu lạc quan: Odegaard đã nhiều lần chứng minh trong mùa giải này rằng anh hoàn toàn có thể tạo ra khác biệt khi vào sân từ ghế dự bị. 3 trong 5 kiến tạo của anh ở Ngoại hạng Anh xảy ra khi vào sân thay người. Điều đó cho thấy không cần đá chính 90 phút, Odegaard vẫn đủ sức thay đổi cục diện trận đấu bất chấp thời lượng thi đấu hạn chế.

Những tháng cuối mùa giải có lẽ là thời điểm hoàn hảo để Odegaard nhắc nhở tất cả mọi người về giá trị của anh. Đó có thể là phong cách thi đấu đầy sáng tạo hay cách anh kết hợp với những tiền vệ khác để tạo ra các cấu trúc đội hình đa dạng ở giữa sân. Dù sao chăng nữa, Arteta có lẽ đang nóng lòng chờ ngày đội trưởng Arsenal trở lại để triển khai những ý tưởng ông ấp ủ.

Xem thêm

• Elliot Anderson - Paul Gascoigne mới của tuyển Anh
• Hàng loạt cầu thủ bị vắt kiệt sức trước World Cup 2026
• Gavi và cuộc chạy đua với thời gian để dự World Cup 2026