Xabi Alonso biết vấn đề của Real Madrid, nhưng bất lực

Xabi Alonso không ngây thơ khi nhận lời dẫn dắt Real Madrid. Ông biết mình sẽ tiếp quản một đội bóng đầy mâu thuẫn từ bên trong, với những vấn đề kéo dài từ thời Carlo Ancelotti. Sau hơn nửa năm, Alonso vẫn nhìn rõ căn bệnh đó, nhưng gần như không có đủ quyền lực để giải quyết.

Alonso bất lực trước những vấn đề về hệ thống của Real, vốn đã tồn tại nhiều năm.

Trận thua 0-2 bạc nhược trước Celta Vigo ngay tại Bernabeu cuối tuần qua giống một tấm gương phóng đại. Nó cho thấy Real Madrid của Alonso đang gặp đúng những vấn đề từng khiến Ancelotti trả giá mùa trước. Từ cuộc khủng hoảng chấn thương kéo dài ở hàng thủ, kỷ luật lỏng lẻo và đặc biệt là những ngôi sao lớn không sẵn sàng hy sinh cái tôi cho tập thể.

Khi Eder Militao nằm sân giữa hiệp một, tỷ số còn là 0-0. Alonso lập tức hiểu vấn đề sắp tệ hơn. Ở trạng thái sung mãn, trung vệ Brazil là mảnh ghép quan trọng nhất trong lối chơi “phòng ngự ngay trên phần sân đối thủ” mà HLV 44 tuổi muốn xây dựng. Cường độ pressing, khả năng bọc lót và sự quyết liệt của Militao đóng vai trò quan trọng với hàng thủ Real, chưa kể khả năng thúc đẩy tinh thần đồng đội.

Militao rời sân, Real lại phải xáo trộn hàng thủ. Chỉ cần tới đầu hiệp hai, Celta đã xuyên phá được toàn bộ khối đội hình Madrid. Bàn mở tỷ số là màn phối hợp đẹp mắt, nhưng các góc quay lại cho thấy một sự hời hợt đáng báo động từ phía Real. Arda Guler, Federico Valverde, Jude Bellingham và Aurelien Tchouameni lùi về trong trạng thái… đi bộ, không áp sát, không tranh chấp. Williot Swedberg dứt điểm ở vị trí cách khung thành khoảng 10 mét, ngay cạnh hai hậu vệ Real, mà không ai can thiệp.

Madrid đã chi hơn 120 triệu euro để nâng cấp hàng thủ sau mùa giải thảm họa trước đó, với các tân binh Dean Huijsen, Alvaro Carreras, Trent Alexander-Arnold. Nhưng những nhân tố ấy hoặc đang chấn thương, hoặc hòa nhập chậm, còn hệ thống phòng ngự nói chung thì chẳng khá lên. Huijsen và Alexander-Arnold cùng ngồi trên khán đài vì chấn thương, cạnh họ là đội trưởng Dani Carvajal và David Alaba – người hiếm khi lành lặn trọn vẹn một mùa giải.

CLB đã quyết định thay đổi bộ phận thể lực, y tế trong mùa hè với kỳ vọng chấm dứt “vấn nạn chấn thương”. Nhưng đến thời Alonso, danh sách bệnh binh ở trung tâm Valdebebas vẫn dài như cũ. Đây là phần mà HLV gần như không thể can thiệp nhiều, ngoài việc than phiền trong những buổi họp nội bộ.

Tuy nhiên, vấn đề lớn hơn, nằm ở thái độ và kỷ luật.

Hiệp hai trận Celta, Real tự bắn vào chân bằng hai thẻ đỏ lãng nhách. Fran Garcia nhận thẻ vàng thứ hai vì một pha phạm lỗi không cần thiết ở giữa sân, trong khi Carreras bị truất quyền thi đấu vì lỗi… phản ứng với trọng tài. Trên băng ghế dự bị, Endrick – dù chưa vào sân phút nào – cũng bị đuổi vì tiếp tục tranh cãi quá đà.

Tình huống Alvaro Carreras nhận thẻ đỏ vì lỗi phản ứng với trọng tài.

Khi Real chỉ còn chín người, bàn thua thứ hai xảy đến theo một kịch bản khó tin. Iago Aspas chuyền để Swedberg đi bộ xuyên qua hàng thủ Madrid, vượt qua Thibaut Courtois rồi sút vào lưới trống. Lần này, Bellingham và Vinicius Junior đã lập tức lùi về, cố gắng cứu vãn. Nhưng chính hình ảnh ấy lại đặt ra câu hỏi: nếu họ có thể chạy như vậy ở phút bù giờ, vì sao không làm điều đó sớm hơn?

Alonso không chỉ thua về chiến thuật, mà chính ông cũng không thể kiềm chế cách ứng xử. Máy quay bắt được cảnh HLV người Tây Ban Nha buột miệng: “Fran, cậu giỡn mặt tôi à?”, sau chiếc thẻ đỏ thứ hai. Đó là phản xạ của một HLV hiểu rằng đội mình đang tự “bắn vào chân”, nhưng lại không đủ uy để buộc học trò thay đổi.

Văn hóa “luôn cho rằng mình là nạn nhân” của Real cũng là thứ Alonso không thể thay đổi.

Bellingham từng bị đuổi ở trận gặp Osasuna vì phản ứng gay gắt với trọng tài. CLB sau đó lập tức bảo vệ anh, nói rằng có một “âm mưu”, rằng Real Madrid bị đối xử bất công. Trận Celta, Carvajal chờ trọng tài trong đường hầm để chất vấn về những quyết định trên sân, trước khi tiện thể nhắc lại cả mâu thuẫn ở chung kết Cup Nhà vua mùa trước. Tâm lý đặt cả thế giới chống lại mình ấy không mới, mà là một kiểu văn hoá mà Florentino Perez xây dựng: Real luôn bị chống lại, luôn phải “đòi công bằng”.

Trong môi trường ấy, các ngôi sao lớn rất hiếm khi phải chịu trách nhiệm đầy đủ trước công chúng. Vinicius từng nổi đóa với Alonso khi bị thay ra trong trận El Clasico hồi tháng 10, nhưng không có án phạt nội bộ rõ ràng. Những động thái chiều lòng ngôi sao như thế khiến nỗ lực siết chặt kỷ luật của Alonso trở nên khó thực hiện.

Alonso từng là cầu thủ của Real, hiểu rõ phòng thay đồ tại Bernabeu phức tạp thế nào. Ông sống qua thời “Galacticos” cũ, dưới sự huấn luyện của Jose Mourinho rồi Ancelotti, chứng kiến sự đối đầu liên tục giữa HLV và nhóm các ngôi sao lớn, giữa khu kỹ thuật và văn phòng chủ tịch. Khi nhận lời ngồi lên ghế nóng, ông biết mình không chỉ xây đội hình, mà còn phải xử lý một cấu trúc quyền lực đã tồn tại hàng chục năm.

Alonso khởi đầu không tệ. Real thắng 13 trong 14 trận đầu mùa, tạo khoảng cách năm điểm ở đỉnh bảng La Liga. Lối chơi mang dấu ấn rõ nét hơn: pressing cao hơn, kiểm soát bóng chủ động hơn, các tuyến di chuyển gần nhau. Người ta bắt đầu nói về “Real của Alonso” theo hướng tích cực.

Nhưng chuỗi ngày hưng phấn ấy dường như chỉ là ảo giác. Ở một số trận, đặc biệt là chiến thắng 3-0 trên sân Athletic Club giữa tuần trước, các ngôi sao chơi với tinh thần cao nhất. Song chỉ cần vài biến cố – chấn thương, trọng tài, một trận đấu không như ý – mọi thứ trở lại điểm xuất phát. Real lộ hình ảnh của một tập thể thiếu kỷ luật, thiếu tập trung, và thiếu ý thức hy sinh vì nhau.

Bảy trận gần nhất, Real chỉ thắng hai. Họ mất ngôi đầu, kém Barca bốn điểm. Thông tin Vinicius chưa muốn gia hạn chừng nào quan hệ với Alonso còn căng thẳng càng khiến không khí thêm u ám. Với một CLB mà phòng thay đồ luôn là “quyền lực thứ hai” sau chủ tịch, đây là nguy cơ thực sự cho bất kỳ HLV nào.

Alonso cho rằng Real vẫn đi đúng hướng, nhưng không thể kiểm soát các ngôi sao.

Khi được hỏi về tinh thần và thái độ của đội, Alonso khẳng định: “Trách nhiệm thuộc về tất cả mọi người, không chỉ cầu thủ mà còn ban huấn luyện và CLB”. Ông nhắc lại những câu quen thuộc: “Chỉ là đánh rơi ba điểm”, “con đường vẫn đúng”, nhưng cũng gián tiếp thừa nhận Real không duy trì được cường độ tập trung và cam kết cần thiết ở mọi trận đấu.

Ở Real, chỉ cần một chuỗi năm trận thắng một tại La Liga là đủ để giới chuyên môn đặt câu hỏi “bao giờ sa thải HLV?”. Sau bàn thua thứ hai trước Celta, tiếng la ó vang lên khắp khán đài Bernabeu. Tên của Zinedine Zidane và Alvaro Arbeloa lập tức được nhắc đến như phương án thay thế Alonso. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, sẽ thấy Real đang rơi vào vòng lặp mà rất nhiều HLV trước Alonso, từ Rafa Benitez, Julen Lopetegui đến Ancelotti, đã trải qua. Họ phải chịu trách nhiệm cho những vấn đề mang tính hệ thống, trong khi chìa khoá để thay đổi lại nằm ở người khác.

Zidane, nếu trở lại lần ba, cũng sẽ đối mặt câu hỏi tương tự: làm thế nào buộc các “galacticos mới” chạy nhiều hơn, phòng ngự tốt hơn, tuân thủ kỷ luật hơn? Arbeloa, nếu được đôn lên từ đội trẻ, cần cái uy lớn đến mức nào để nói chuyện với những Bellingham, Vinicius, Courtois? Alonso, người đang tại vị, là minh chứng rõ ràng rằng chỉ hiểu vấn đề thôi là chưa đủ.

Trên lý thuyết, trận gặp Man City ở Champions League giữa tuần này là cơ hội vàng để Alonso thay đổi không khí và lấy lại niềm tin cho đội. Thắng Guardiola ở Cup châu Âu tại Bernabeu luôn là liều thuốc chữa bách bệnh cho đội chủ sân Bernabeu. Nó vừa thỏa mãn cái tôi của họ trên tư cách đội bóng thành công nhất lịch sử, vừa giúp Perez có lý do để nói rằng dự án hiện tại vẫn đi đúng hướng.

Nhưng nếu thua, đặc biệt là thua theo kiểu bạc nhược như trước Celta, sức ép có thể tăng lên đột biến. Ở Real, một trận đấu lớn có thể quyết định cả mùa giải, đôi khi là cả số phận của HLV.

Xabi Alonso hiểu rất rõ Real Madrid đang gặp vấn đề ở đâu. Vấn đề là để thay đổi những thứ ấy, ông cần được trao một quyền lực tối thượng mà ngay cả những người tiền nhiệm thành công nhất cũng hiếm khi chạm tới.

Nếu không tìm được cách khiến các ngôi sao phải kiêng nể mình, có thể chính Alonso sẽ phải nhẫn nhịn. Bernabeu là nơi ông từng được tôn vinh như một trong những tiền vệ thông minh nhất thế hệ của mình. Giờ đây, nơi đó đang thử thách xem ông có đủ bản lĩnh để trở thành HLV ít ỏi sống sót qua cỗ máy nghiền mang tên Real Madrid.

Xem thêm:

• Từ Ronaldo đến Salah: Khi các huyền thoại không chấp nhận lùi bước
• Vì sao Salah phá vỡ im lặng để chỉ trích Liverpool
• Messi, Beckham và phép màu đưa Miami đến danh hiệu lịch sử